صاعد الأندلسي

18

التعريف بطبقات الأمم

دربارهء تاريخ فوت قاضى صاعد در ميان منابع قديم ، ابن بشكوال به‌طور صريح ماه شوّال سال چهار صد وشصت ودو هجرى را ذكر كرده وتاريخ روز فوت أو را معيّن نكرده است ؛ « 1 » فقط افزوده است كه أبو بكر يحيى بن سعيد حديدى فقيه بر جنازهء أو نماز گزارده . « 2 » صفدى هم ، نه روز را تعيين كرده ونه ماه را ؛ بلكه فقط سال چهار صد وشصت ودو را به عنوان سال فوت قاضى صاعد آورده است . « 3 » حاجى خليفه نيز در دو مورد فقط سال فوت را آورده ، امّا به اشتباه آن را سال 250 هجرى ذكر كرده است « 4 » وقاموس الأعلام تركى نيز كه فقط سال فوت را آورده آن را به اشتباه سال 350 هجرى ذكر كرده است . « 5 » همچنين شكيب أرسلان در يك مورد « 6 » سال فوت قاضى صاعد را 464 هجرى ذكر كرده كه به‌نظر مىرسد غلط مطبعي بوده باشد . « 7 » در منابع محقّقان معاصر ، عدّه‌اى مانند ابن بشكوال عمل كرده وفقط به ذكر سال 462 ق وماه شوّال پرداخته‌اند « 8 » وبرخى ديگر فقط سال فوت را ذكر كرده ، امّا از ماه آن يادى نكرده‌اند « 9 » . در اين ميانه بستاني فوت قاضى صاعد را در شوّال 462 ق ذكر كرده وآن را با تاريخ ميلادي ( 13 تموز - 11 آب 1070 م ) برابر نهاده است « 10 » ؛ امّا سارتون فقط تاريخ ميلادي 16 ژوئن 1070 م را در باب فوت وى ذكر كرده كه ماه ششم از سال ميلادي مىشود وسال وماه هجرى معادل آن را نياورده است . « 11 » غريزي در فهرست كتابخانهء اسكوريال « 12 » وهمچنين بروكلمان « 13 » وبه تبعيت از وى

--> ( 1 ) . 2 / 232 . ( 2 ) . همان جا . ( 3 ) . 16 / 232 . ( 4 ) . 2 / 1083 ، 1096 . ( 5 ) . نك : ذيل مدخل « صاعد » . ( 6 ) . 2 / 28 ، پاورقى . ( 7 ) . نك : همو 2 / 12 . ( 8 ) . أرسلان ، 2 / 12 ؛ فرّوخ ، تاريخ الأدب ، 4 / 582 ؛ سوتر ، 107 / . ( 9 ) . پالنسيا ، 239 ؛ زركلى ، 3 / 186 ؛ سركيس ، 2 / 1182 ؛ سيد ، 3 ( 2 ) / 200 ؛ كحّاله ، 4 / 314 ؛ سزگين ، 62 / Vl . ( 10 ) . 3 / 280 . ( 11 ) . 1 / 890 . ( 12 ) . ( 142 ll ) . ( 13 ) . ( 585 / l , slaG ، 419 / l , laG )