أبو الحسن المأمون يحيى بن ذي النون ، بزرگترين ملوك طوايف اندلس در آن دوره ، به مقام قضا منصوب شده است « 1 » واز همين لحاظ است كه ابن حيّان « 2 » وصفدى « 3 » وزيدان « 4 » ، از أو با عنوان قاضى طليطله وبرخى ديگر « 5 » به عنوان « صاحب قضاء مدينة طليطلة - صاحب مقام قضاى شهر طليطله » ياد كرده‌اند . وامّا اندلسى نسبت وى به اندلس است كه آن را به فتح الف وسكون نون وفتح لام ضبط كرده‌اند وبرخى آن را به ضمّ لام نيز صحيح شمرده‌اند « 6 » وآن نامى بوده است كه قوم عرب ومسلمانان بر سرزمين شبه جزيرهء ايبريا « 7 » واقع در منتهى اليه جنوب غربى قارهء اروپا ، اطلاق مىكرده‌اند كه اكنون در آنجا دو كشور : اسپانيا « 8 » وپرتغال « 9 » قرار گرفته‌اند . « 10 » نسبت ديگرى كه برخى از متأخّران « 11 » براي وى ذكر كرده‌اند ، مالقى است وعلّت اين انتساب از آنجاست كه المريّه ، زادگاه قاضى صاعد ، از بخشهاى البيره ، از توابع مالقه « 12 » بوده است « 13 » وبدين لحاظ سخن علّامه دهخدا « 14 » ، مبنى بر اين‌كه زادگاه قاضى صاعد ، مالقه بوده است ، سخنى درست مىباشد . وامّا نسبت مالكي كه برخى از معاصران « 15 » براي قاضى صاعد ذكر كرده‌اند ، ناظر به اين است كه أو از فقهاى اسلامى تابع مذهب امام مالك بن انس ( 97 - 179 ق / 712 - 795 م ) ، يكى از ائمّهء مذاهب فقهى اسلام وبنيانگذار فرقهء مالكيه ، بوده كه مذهب وى در اندلس انتشار بسيار وسيعى داشته است . « 16 »

--> ( 1 ) . ابن بشكوال ، 2 / 232 ؛ صفدى ، 16 / 232 . ( 2 ) . ص 278 . ( 3 ) . همان جا . ( 4 ) . تاريخ آداب اللغة ، 2 / 368 . ( 5 ) . ابن العبري ، 93 . ( 6 ) . أبو الفداء ، تقويم البلدان ، 165 ؛ بغدادي ، صفى الدين ، 1 / 163 ؛ آل على ، 7 . ( 7 ) . . eirebl ( 8 ) . . niapS ( 9 ) . aseugutroP acilbupeR . ( 10 ) . دائرة المعارف الإسلامية ، 3 / 35 ؛ حميده ، 1 / 32 ، 97 ؛ احمد صادق ، 1 / 350 . ( 11 ) . حاجى خليفه ، 2 / 318 ؛ بستاني ، 3 / 280 . ( 12 ) . أبو الفداء ، 175 ؛ بغدادي ، صفى الدين ، 1 / 126 . ( 13 ) . أبو الفداء ، 175 ؛ بغدادي ، صفى الدين ، 1 / 126 . ( 14 ) . 20 / 70 . ( 15 ) . سركيس ، 2 / 1182 ؛ بحر العلوم ، مقدّمه . ( 16 ) . مقدسي ، 195 .