بارى ، « 1 » برخى از محقّقان دو اسم رحمان ورحيم را در مبالغه وتأكيد رحمت أزلي يا ارادهء إنعام وبسط وجود وايجاد الهى دانند وبعضي نيز تنها اسم رحمان را مبالغه وتأكيد در رحمت وجودي وايجادى دانسته وبر وزن عطشان وغضبان وشبعان ، بمعنى بسيار تشنه وخشمگين وگرسنه آمده است ، كه دايرهء كاربرد وشمول آن بسى از اسم رحيم گسترده‌تر بوده وجمعى از أهل تدبّر نيز آنرا نفس نعمت خوانند وچون مراتب موجودات وأعيان ثابته در استعداد واستدعاء وقبول نعمت وجود وكمالات آن از حضرت واهب الصّور متفاوت ومختلف است ؛ تعلّق نفس رحماني يا نفخهء فراگير حقّانى بدانها مختلف ومتفاوت بوده ولذا نعمت أرواح وسرائر ، غير از أشباح وظواهر ميباشد ؛ وبلحاظ همين تفاوتست كه برخى از حكماء وعرفاء در بين ايندو اسم ، هم از حيث معنى ومفهوم وهم كاربرد ودامنهء شمول وهم مسمّى از جهت مفهوم ، فرق نهاده ؛ رحمان را اسم خاصّ با معنى عامّ دانند ورحيم را برعكس ، اسم عامّ با معنى خاصّ ؛ بنابراين ، رحمان را بكشف تجلّى حقّ ، ورحيم را بلطف تولّى أو شناخته ودر نتيجة نعمت غفران را از رحمان ومنّت رضوان را از رحيم وتوفيق در وجود را از رحمان وتحقيق در أمور را از رحيم دانسته‌اند ؛ وسپس چون فاتحهء كتاب تكوين بنام خداست ، افتتاح كتاب تدوين هم با أو بوده وبالمآل با رحمت رحماني حقّ ، وجود بظهور پيوسته وعابد از معبود حقيقي متمايز گرديده وبا رحمت رحيميه وگسترهء دامنه وسيطرهء آن ، هر ممكنى پس از ظهور وجودي ، بكمال مقصود مورد تصوّر خود خواهد رسيد ؛ وتقدّم بسملة بحمد له ، بدين سبب است كه حصول توفيق در حمد گفتن خدا ، عطيّه‌اى الهى است كه جز به أسماء مناسب با ذات حقتعالى ؛ يعنى اللّه ورحمان ورحيم تحقّق نخواهد يافت وادراك معناى واقعي حمد نيز جز بغور وفهم حقيقت معرفت نخواهد بود . بعضي از مفسّران رحمان را داراى رحمتي فراخ وشاملتر از رحيم دانسته وگفته‌اند كه ايندو اسم را حكمي واحد بوده واز حيث رحمت فرقى ندارند ؛ ودر نتيجة برخلاف معناى ظاهر وصيغهء اسمى ، آنرا مانند رحمان داراى مبالغه وتأكيد در معنى شناخته‌اند ؛ وبعض ديگر هم گفته‌اند در تأكيد نظريّهء مزبور بكلمهء هم‌وزن رحمان ورحيم ، مانند

--> ( 1 ) - هداية الأمم در شرح فصوص الحكم ابن عربى ، تأليف غلامحسين رضانژاد « نوشين » جلد دوّم از انتشارات الزّهراء سال 1380 شمسي .