الشيخ الصدوق ( مترجم : مسترحمي )
49
علل الشرايع ( فارسي )
آدم ناميدند اين بود كه چون آدم از أديم ( ظاهر روى ) زمين خلق گرديد . « 1 »
--> « 1 » در اشتقاق لفظ آدم ، بعضى گويند كه اسمى است عجمى و جامد و مشتق از كلمه اى نشده ، و بعضى گويند كه مشتق است از : ادمه ( بضم همزه ) بمعنى گندمى رنگ چون پوست بدن حضرت أبو البشر گندمى رنگ بوده ، و گفته شده است كه از : آدم ( إئداما - از باب افعال ) چنان كه در مجمع البحرين است بمعنى الفت و دوستى و اصلاح نمودن بين ديگران ، و گفته شده كه مشتق از أديم الارض است بمعنى روى زمين ، چون آن حضرت از روى زمين خلق شده چنان كه روايت فوق دلالت بر همين دارد . و در باره طينت آدم و چگونگى خلقت آن حضرت بيايد در باب ( 385 ) نوادر علتها ان شاء اللَّه با عقايد امروزه در باره بشر و فرضيه هائى كه گفتهاند در باره پيدايش بشر ، و در تفسير البرهان در آخر سوره ابراهيم از حضرت باقر عليه السّلام نقل مينمايد كه خداوند هشت پدر از اين زمين خلق فرموده يكى بعد از ديگرى و هر يك داراى فرزندان شدند و سپس دوران زندگى و عمر آنها سپرى گرديده و آخرين ايشان آدم أبو البشر عليه السّلام است . فاضل ، نهاوندى در جنة العاليه ميفرمايد كه شخصى از حضرت امير المؤمنين ع پرسيد قبل از آدم در عالم كه بوده ، فرمود : آدم ، دوباره پرسيد پيش از آن آدم كه بود ، فرمود : اگر صد مرتبه سؤال كنى خواهم گفت آدم . و آياتى كه خداوند و اخبارى كه خاندان نبوت عليهم السّلام در باره اينكه آدم و فرزندهاى او از خاك آفريده شدهاند فرمودهاند زياد است ، و اين واقعيتى است كه علم آن را تصويب و تقرير كرده اگر شما مشتى از خاك قابل زراعت را برداريد و مورد آزمايش و تجزيه و تحليلهاى شيميائى قرار دهيد خواهيد ديد كه از ( شانزده عنصر ) كالسيوم و فسفر و غير اينها تركيب شده ، و اگر يك قطعه گوشت بدن انسان را برداريد و آزمايشات نامبرده را در باره آن اجرا كنيد خواهيد ديد آن هم از ( شانزده عنصر ) كه عينا همان عناصر تركيب دهنده خاكند تركيب شده است و همين عناصر خاكيست كه از راه خوردنيها به بدن انسان منتقل ميشوند .