غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 87
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
دو نسخهء أخير ( با رموز ش وت ) علاوة بر متن ، ازنظر حواشي نيز يكسان مىباشند . اين حواشي همه جا با علامت ( ه ) امضا شده وبا خطى مشابه متن نگارش يافتهاند . اين مطلب مىتواند حاكى از اين باشد كه يك نسخه بهطور كامل ازروى نسخهء ديگر استنساخ شده است . 5 - نگارنده پس از جستجو در فهارس نسخ خطى به نسخهء ديگرى دست يافت ( متعلق به كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران به شمارهء 1035 ) كه آن نيز فاقد نام نويسنده ومؤلف مىباشد . فهرستنگار دراينباره مىنويسد : عبارتهاى اين تفسير ومطالب عرفانى آن با اندكى تفاوت همان تفسير سورهء انسان ، نگارش ملا شمسا گيلانى مىباشد وگويا دزدى در تأليف رخ داده ، ليكن نگارندهء اين رساله شناخته نيست تا أو را سارق بدانيم . وشايد خود ملا شمسا ترتيب آن را گردانيده باشد . اين رساله مرتب بر سى ويك قسمت ، به شمارهء آيات اين سوره مىباشد ، برخلاف ترتيب رسالهء ديگر أو كه بر بيست وشش مشرق مرتب است « 1 » اين نسخه در مجموعهاى جنگمانند ( از صفحات 126 تا 140 ) به خط نسخ نگارش يافته وتاريخ نوشتن خصوص اين رساله معلوم نيست . ولى در طول مجموعه چندين جا سالهاى 1097 تا 1109 ثبت شده است . نام نويسنده نيز در بيشتر جاها بهاء الدين على الحسنى الحسيني نوشته شده است . اين مجموعه را با خطى گوناگون نسخ ، نستعليق وشكسته نوشتهاند . عنوانها با شنگرف وتمام صفحات داراى جدول طلا ومركّب سياه است . با كاغذ فرنگى ، جلد تيماج مشكى ضربي طلاكوب ، در اندازهء ( 5 / 15 * 25 ) و ( 4 / 11 * 20 ) ، سطرها چليپا ( كج ، منحنى ) « 2 » در يك مقايسهء كلى درمىيابيم كه نسخهء فوق ازنظر عبارات در بسيارى از فقرات با نسخهء تفسيري تحفة الفتى مطابقت كامل دارد . اگرچه تفاوتهائى نيز به چشم مىخورد از جمله : تفاوت در محتواى مقدمه ؛ تفاوت در تقسيم فقرات ( چنانكه نسخهء ( ش ) مشتمل بر 26 مشرق ونسخهء أخير شامل 31 قسمت مىباشد وبدون عناوين مشرق ) ؛ وجود عبارات إضافي در برخى فقرات . ليكن بهنظر مىرسد مشابهت ميان مطالب ومحتواى اصلى اين نسخه با نسخ قبلي به مراتب بيش از تفاوت آنهاست . گويا كاتب ( ناشناس )
--> ( 1 ) . فهرست كتابخانهء سيد محمّد مشكاة ، 1 / 54 . ( 2 ) . همان .