غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 22
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
بىترديد آيات بىشمارى از قرآن كريم شرح اخبارى از گذشته ويا مبيّن رخدادهائى از آيندهاند . همهء آيات وسورى كه قصهء أنبياء گذشته همچون : نوح ؛ عيسى ؛ موسى ؛ إبراهيم و . . . را بيان مىكنند ، در صدد شرح اخبار پيشينيانند . ونيز بسيارند آياتي كه سخن از حوادث ووقايع آينده دارد . چه آيندهء نزديك براي مسلمين صدر اسلام وچه ترسيم آيندهء مسلمانان جهان . آياتي همچون موارد زير : لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ . . . ( فتح : 27 ) [ پيش از فتح مكة ] ألم غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ . . . ( روم : 4 - 1 ) [ ماهها پيش از آنكه روم به تصرف جيوش مسلمين درآيد ] هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ . ( توبه : 33 ) وهمهء آياتي كه ترسيمگر واقعهء روز قيامت وحشر ومعاد جسماني است . آياتي از قبيل آيات فوق كم نيست وبه اعتراف باقلانى « جميع الآيات الّتى يتضمّنها القرآن من الاخبار عن الغيوب يكثر جدّا . « 1 » » آيات 22 - 5 سورهء هل أتى نيز از اين نمونه است . اين سوره با سياقى كه در فصل أول وسوم داراست به صراحت فرياد مىزند كه در مكة نازل شده است . اما فصل دوم آن ( آيات 22 - 5 ) نويد مىدهد كه در آيندهء نزديك مكتب قرآن به ثمر نشيند وخاندانى با نام ونشان ابرار ، پا به عرصهء حيات مىگذارند كه در همهء أحوال فقط جوياى حقّ باشند وتا آن حد مشتاق رضاى اويند كه موجودى افطار خود را به مسكين ويتيم وأسير ايثار كنند وشعارشان اين باشد : إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ ، لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَلا شُكُوراً . سورهء انسان با ترسيم نمائى از آينده ، پيامبر صلّى اللّه عليه وآله را دلدارى مىدهد تا از ظلم ستمكاران وآزارهاى فراوانشان رنجيده خاطر نگردد وبه آيندهء مكتب اسلام وگروندگان به حق آن اميدوار بماند . آيات 22 - 5 منحصرا بيان شأن وويژگى موجود در خاندان أهل بيت يعنى علي عليه السّلام ، فاطمه عليها السّلام وحسنين عليهما السّلام مىباشد . ازآنرو كه اين نمونه اخلاص در مورد ساير أصحاب نمىتواند مورد تأييد قرار گيرد وتنها مىتوان در مورد خاندان أمير المؤمنين عليه السّلام مدعى آن بود . خصوصا با اين وعدهء قطعي فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ
--> ( 1 ) . اعجاز القرآن ، 5 .