شيرازي ، سجّادى ، 110 و 192 قوهء قدسية همان است كه خداى متعال مىفرمايد : يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ الاسفار الأربعة ، 3 / 420 * * * ( 29 ) سيد محسن امين عاملي در كتاب أعيان الشيعة ( 30 / 71 و 226 ) آورده است كه : كتاب رسائل إخوان الصفا متعدد است ومؤلفين آنها عبارتند از : 1 - أبو سلمة ، أحمد بن المجريطى م . 395 2 - جماعتى كه برخى آنها را شيعي ، معتزلي وبرخى حنفي مىدانند . اين كتاب شامل پنجاه ويك رساله است كه توسط سيد احمد خان هندى به فارسي ترجمه شده است . ودركل شامل علوم طبيعي ، رياضى ، فلسفي ، الهى وعقلي ترجمه شده است . مؤلف در رسائل ديگر خود نيز ، اين تشنيع را بر غزالى عنوان كرده ومتذكر شده است كه برخى آراء اوليهء أو ، درحقيقت نشأت گرفته از آراء وانديشه‌هاى اخوان‌الصفاست كه خود ، آنها را كافر خوانده است . حجة الكلام لايضاح محجّة الاسلام ، غياث الدين منصور دشتكى * * * ( 30 ) مؤلف در تجليهء سوم از مجلة أولى از رسالهء اخلاق منصورى [ 12 پ ] مىنويسد : از حضرت مرتضوي كه مدينهء علم را باب است وباب أو طالبان يقين را مآب رضى اللّه عنه وكرّم اللّه وجهه اين معنى منقول است كه اللّه تعالى ، ملك را عقل داد ، بىشهوت وغضب . وحيوان را شهوت وغضب داد بىعقل وانسان را هر دو داد . پس اگر انسان شهوت وغضب را مطيع ومنقاد عقل گرداند وبه كمال عقلي رسد ، رتبهء أو از ملك أعلى باشد . . . واگر عقل را مغلوب شهوت وغضب سازد ، خود را از مرتبهء بهايم فروتر اندازد . ودر ادامه به نقل از يكى از بزرگان مىنويسد : . . . شرف غير كمال است . . . اگر ملك بنا بر قلّت وسائط وغلبهء احكام تجرّد ، اشرف از انسان است ، انسان به جهت جامعيت واحاطه ، أفضل وأكمل باشد . امّا به منظور ، اثبات افضليت انسان بر ملك از طريق تنزيل وتفسير ، در همان رسالهء مذكور با ذكر آياتي از قرآن ، به مسألهء خلافت انسان پرداخته ومىنويسد : غايت انساني . . . خلافت الهى است ، چنانچه مؤدّاى نص كريم : إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً بقره : 30 وفحواى : وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ الْأَرْضِ انعام : 165 ، افصاح از آن مىنمايد . ودر كريمهء إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبالِ ، فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَأَشْفَقْنَ مِنْها وَحَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا احزاب : 72 ، اگر امانت را حمل بر عقل يا