شيخ آقا بزرگ طهراني آنرا ذكر كرده است ؛ « 1 » 2 ) شيخ محلاتى مىگويد : « الاستيعاب والإصابة وأسد الغابة داستان تزويج أم كلثوم را به عمر بن خطاب آورده‌اند واخبارى براي مناكحه ساخته وبافته‌اند ودر السنة عوام كالانعام انداخته‌اند وشخص دانشمند بصير بعد از تأمل در اخبار ، به يقين در مىيابد كه أصلا چنين واقعه ومناكحه‌اى وجود پيدا نكرده است » . « 2 » البتة گفتار أكثر بزرگان گوياى اين است كه اين ازدواج رخ داده ، همگى بر اكراه أمير المؤمنين ووجود زور از جانب عمر تأكيد دارند از جمله : 1 ) مرحوم طبرسى مىنويسد : أم كلثوم با عمر ازدواج كرد ؛ « 3 » 2 ) ابن عنبه ، آنجا كه أولاد علي عليه السّلام را نام مىبرد ، مىگويد : در المجدى آمده : أم كلثوم نامش رقيه است ، همسر عمر وفرزندش زيد ، ومادرش فاطمه عليها السّلام است ؛ « 4 » 3 ) سيد مرتضى علم الهدى در رساله‌اى مىگويد كه اين ازدواج با اكراه بوده است ؛ « 5 » 4 ) كلينى به سند خود از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه اين ازدواج با غصب واكراه همراه بوده است . « 6 » نيز كلينى در باب المتوفى عنها زوجها با دو طريق از آن حضرت عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : « انّ عليّا عليه السّلام لمّا توفّى عمر اتى امّ كلثوم فانطلق بها إلى بيته » . « 7 » پس از فوت عمر ، علي عليه السّلام ، أم كلثوم را به خانه خويش برد ؛ 5 ) شيخ طوسي نيز همين حديث را روايت كرده است ؛ « 8 » 6 ) حاكم در مستدرك خبر ازدواج عمر با أم كلثوم را آورده است ؛ « 9 » 7 ) ابن عبد البر ، ابن أثير ، ابن حجر ، ابن حزم وطبري ، ازدواج أم كلثوم ، دختر فاطمة بنت رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله را ذكر كرده‌اند . « 10 » از طرفي برخى از بزرگان شيعه مدعى شده‌اند كه أم كلثوم زوجه عمر بن خطاب ، دختر فاطمه عليها السّلام نيست بلكه دختر ديگر علي عليه السّلام است . در پاسخ به آنچه ادعا شده است بايد گفت : الف ) طبق آنچه أسد الغابة والإصابة از عمر نقل كرده‌اند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه واله فرمود : هر نسبت و

--> ( 1 ) . الذريعة إلى تصانيف الشيعة : 4 ، 172 رقم 912 . ( 2 ) . رياحين الشريعة : 3 ، 245 . ( 3 ) . إعلام الورى : 204 . ( 4 ) . عمدة الطالب : 83 . ( 5 ) . تنقيح المقال : 3 ، 73 من فصل النساء . ( 6 ) . كافى : 5 ، 346 حديث 1 و 2 . ( 7 ) . كافى : 6 ، 115 حديث 1 و 2 . ( 8 ) . كافى : 6 ، 115 حديثهاى 1 و 2 ؛ التهذيب : 8 ، 161 . ( 9 ) . المستدرك على الصحيحين : 3 ، 142 . ( 10 ) . الاستيعاب : 4 ، 1954 ؛ أسد الغابة : 5 ، 615 ؛ الإصابة : 4 ، 468 ؛ جمهرة الانساب : 38 ؛ تاريخ طبري : 4 ، 199 .