مهدي مهريزي

17

ميراث حديث شيعه

خويش ، بيشتر جنبه‌هاى فقهى وحكم‌شناسى را در ديد داشته است . افزون بر اين ، روايت مورد نظر ما كه دربارهء تكريم جبرئيل از مقام أمير المؤمنين عليه السّلام است ، در آن وجود ندارد « 1 » . بارى ، گردآورندهء حقيقي اين أربعين ، بايستى شيخ منتخب الدين علي بن عبيد اللّه بن بابويه رازي ( درگذشتهء نزديك 585 ق ) باشد كه اثر خويش را ويژهء فضايل آن حضرت ساخته وروايت مزبور نيز در أربعين همو به چشم مىخورد . نام كامل كتابش : الأربعون حديثا عن أربعين شيخا من أربعين صحابيّا في فضائل الإمام أمير المؤمنين عليّ بن أبي طالب عليه السّلام است « 2 » . 2 . مصباح الأنوار [ في مناقب إمام الأبرار ] ؛ در اين كتاب ، از امامت امام علي عليه السّلام سخن به ميان آمده ومناقب آن حضرت درج گرديده است « 3 » . دست‌نوشته‌هاى كهن ونيكوى آن در كتاب‌خانهء آية اللّه مرعشى نجفي قم وكتاب‌خانهء مدرسهء شهيد مطهّرى - سپهسالار پيشين - تهران وجود دارد « 4 » . باز ، عكس نسخه‌اى از آن به خطّ نسخ پختهء كهن از سدهء هشتم هجرى مشاهده نمودم ، كه أصل دست‌نوشتش در نزد خاندان خرسان در نجف اشرف نگهدارى مىشود « 5 » . مؤلّف ما ، اين كتاب را از شيخ الطائفة أبو جعفر محمّد بن حسن طوسي ( درگذشتهء 460 ق ) دانسته است . مؤلّفان ديگرى همچون

--> ( 1 ) . نگر : الأربعون حديثا ، گردآمدهء محمّد بن مكّى مشهور به شهيد اوّل ، تحقيق ونشر : مدرسة الإمام المهدي عليه السّلام قم 1407 ق . ( 2 ) . نگر : طبع آن به اهتمام نهاد پيش‌گفته ، سال 1408 ق . ( 3 ) . مؤلّف ، در اثر ديگرش موسوم به كنز المطالب نيز موارد بسيارى از اين كتاب نقل نموده است . ( 4 ) . نگر : فهرست نسخه‌هاى خطى كتاب‌خانهء مرعشى ، ج 10 ، ص 88 وج 12 ، ص 308 ؛ فهرست كتاب‌خانهء سپهسالار ، ج 5 ، ص 581 . ( 5 ) . اين دست‌نوشت را هم مرحوم آقابزرگ تهرانى ديده واز آن ياد كرده است . نگر : الذريعة ، ج 21 ، ص 103 .