شرف الدين استرآبادي ( زنده در سدهء 10 ق ) « 1 » وسيّد هاشم بحراني ( درگذشتهء 1107 ق ) « 2 » نيز طوسي را به عنوان صاحب اين اثر پذيرفته‌اند . امّا انتساب اين اثر به وى مايهء شگفتى است ، زيرا در لابه‌لاى كتاب گفتاوردهايى از پسينيان طوسي مانند شهردار بن شيرويه ديلمى ( درگذشتهء 558 ق ] وموفّق بن أحمد مكّى خوارزمي ( درگذشتهء 568 ق ) وبجز آن دو آمده است كه نشان آشكارى از تأخّر زماني تأليف كتاب از روزگار طوسي است ! ازاين‌رو ، بايستى كتاب از تن ديگرى بجز طوسي باشد . وظاهرا وى همان شيخ فاضل محدّث هاشم بن محمّد است كه حرّ عاملي وكنتورى از أو نام برده‌اند « 3 » . شناخت دست‌نوشته‌ها وشيوهء تحقيق كتاب دست‌نوشته‌هاى متعدّدى از اين كتاب ، در كتاب‌خانه‌هاى إيران وبرون‌مرز آن نگهدارى مىشود . با بررسى فهرست‌نامه‌هاى دم‌دست ونيز ديدن برخى از نسخه‌ها ، دانستم كه بيشترينهء دست‌نويس‌هاى مزبور ، داراى افتادگى متنى است يا به وسيلهء كاتبان كم‌مايه‌اى استنساخ گرديده است . به هر روى ، در ارائه وتحقيق متن اين كتاب ، از دو دست‌نويس ذيل بهره برده‌ام : 1 . نسخهء الف از كتاب‌خانهء ناصريّهء شهر لكهنو . در آغاز مجموعه‌اى كه پس از كتاب ما ، بندهايى از نفائس الفنون وشرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد را دربر دارد .

--> ( 1 ) . تأويل الآيات الظاهرهء ، ج 1 ، ص 105 . ( 2 ) . مدينة المعاجز ، ج 1 ، ص 56 وكتاب‌هاى ديگرش . ( 3 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 341 ؛ كشف الحجب والأستار ، ص 526 .