مهدي مهريزي
201
ميراث حديث شيعه
حال با توجه به مقامات فوق درخواهيم يافت كه : 1 . حضرت ختمى مرتبت وائمهء معصومين عليهم السلام چون تجليات ناسوتى حقيقت محمديه هستند ، افزون بر حقيقت وصورت ظاهري ، داراى حقيقتي غيبى وعلوي مىباشند . 2 . دريافت حقيقت غيبى وعلوي اينان علاوة بر سلوك علمي محتاج به سلوك عملي است ؛ مؤمن امتحن اللَّه قلبه للإيمان . 3 . اين حقايق چون جنبهء وجه اللّهى دارند ، داراى حقيقتي نورانىاند كه نورانيت ايشان تابع نورانيت حق تعالى است ، ومعرفت ايشان موجب معرفت خداوند است ومعرفت خداوند موجب معرفت ايشان ؛ چه در مقام حقيقت ، تجلى كامل وحدت حقهء حقيقيهاند . از اين رو « معرفة اللَّه معرفتي بالنورانية » قضيهاى ضرورية وائميه است ، پس معرفت خداوند جز از طريق اينان ميسّر نيست . 4 . دريافت مقام خاندان عصمت در سلوك علمي موجب دخول در جنت است ؛ چه قول به « تهليل » حقيقي در اين مقام حاصل مىگردد : من قال لا إله إلّااللَّه وجبت له الجنة . واذعان وعمل به آنچه در احكام تبيين كردهاند ، در سلوك عملي موجب رستگارى وحداقل مرتبهء معرفت به آنان است . تبصره : انبياى الهى از آغاز خلقت تا خاتم ، چون هر يك ، ظهورى از مرتبهء حقيقت محمديهاند ، كليهء احكام موجود در اين حقيقت ، در آنها نيز تسرّى يافته وهر يك داراى حقيقتي نورانىاند كه شناخت خداوند بدان ميسّر است . تكمله « 1 » : خاندان عترت به حسب وجود سرمدي داراى چهار
--> ( 1 ) . در اين تكمله ، حكيم ملا على نوري ، به نحو بديعى از معناى اصطلاح موجود در بسيارى از روايات وارد در مراتبخلقت ، پرده برداشته است .