حفي : مبالغه در قضاى حاجت يا مبالغه در سؤال . در دعاى تعسّر أمور قوله عليه السلام : فكن بِحَوائِجِي حَفِيّاً « 1 » يعنى مبالغه كننده در قضاى حوائج أو ، طلب نهايت كننده در فعل حوائج . حفيت إليه بالوصية « 2 » يعنى مبالغه نموده‌ام . من أحفى شاربه « 3 » استقصاء ومبالغه نمود در اخذ أو . « 4 » تحفَّيتُ بفلان في المسألة يعنى سؤال نموده‌ام من سؤالي [ كه ] اظهار نموده‌ام من در عنايت ومحبت نيكويى « 5 » ، ومنه قوله تعالى : « إِنَّهُ كانَ بِي حَفِيًّا » « 6 » يعنى نيكويى كننده ومعين . مىشود حفىّ به معنى عالم باشد كقوله : « كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها » « 7 » ، مىشود به معنى لطيف باشد چنانچه ابن فهد در عده تصريح نموده است « 8 » . حكم : أي حكمة . قوله حكم أيَّ حكمة ، « وَآتَيْناهُ الْحُكْمَ » « 9 » أي الحكمة مثل نعم ونعمة . قوله : « فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً » « 10 » أي حكمة . « سكوت حكم است لكن فاعل أو اندك است » يعنى حكمت است . در حديث است : إنّ في الشِّعر لحكماً « 11 » يعنى در شعر كلام نافع است كه منع نمايد از جهل وسفه ونهى نمايد از ايشان . « كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ » يعنى به امر ونهى وبه حلال وحرام ، « ثُمَّ فُصِّلَتْ » « 12 » بالوعد والوعيد . « سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ » « 13 » يعنى غير منسوخه . قوله : « آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ » « 14 » أي المحكم به دليل

--> ( 1 ) . الصحيفة السجادية : دعاى بيست ودوم . ( 2 ) . تاج العروس ، ج 10 ، ص 94 . ( 3 ) . عدة من أصحابنا عن أحمد بن أبي عبداللَّه ، عن بعض أصحابنا ، عن علي بن أسباط ، عن عبداللَّه بن عثمان أنه رأي أبا عبداللَّه عليه السلام أحفى شاربه حتى ألصقه بالعسيب . رك : الكافي ، ج 6 ، ص 487 . ( 4 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 4 ، ص 403 ؛ تفسير القرطبي ، ج 16 ، ص 257 . ( 5 ) . لسان العرب ، ج 14 ، ص 188 . ( 6 ) . سورهء مريم ، آيهء 47 . ( 7 ) . سورهء أعراف ، آيهء 187 . ( 8 ) . عدة الداعي ، ص 303 . ( 9 ) . سورهء مريم ، آيهء 12 . ( 10 ) . سورهء شعراء ، آيهء 21 . ( 11 ) . در الأمالي شيخ صدوق ( ص 718 ) آمده است : فقال النبي صلى الله عليه وآله : إنّ من الشعر لحكماً . ( 12 ) . سورهء هود ، آيهء 1 . ( 13 ) . سورهء محمّد ، آيهء 20 . ( 14 ) . سورهء يونس ، آيهء 1 .