مهدي مهريزي

124

ميراث حديث شيعه

كتاب اجوبه « 1 » . « 2 » حسيب : كفايت كننده وحساب كننده ، وقوله : و « كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ [ عَلَيْكَ ] حَسِيباً » « 3 » أي محاسباً . عزيزي گويد : در حسيباً چهار قول است : كافياً وعالماً ومقدوراً ومحاسباً « 4 » . حسد : فرق نموده‌اند علما ما بين حسد وغبطه : غبطه آن است كه ميل داشته باشى اين كه بوده باشد از جهت تو مثل آن چيزى كه از جهت غير است واين كه آن چيز كه از جهت غير است از جهت أو برقرار ودوام بوده باشد . حسد آن است كه ميل دارى آن چيزى كه از جهت غير است از جهت تو باشد واز أو زايل شود آنچه كه در اوست . در روايت است : آيا غبطه ضرر دارد ؟ فرمودند : نه إلّاكما يضرّ العضاه « 5 » الخَبْط « 6 » ، مراد آن است [ كه ] ضرر غبطه مثل ضرر حسد نيست ، مضرهء غبطه از جهت صاحب أو قدر مضرهء حبط ورق است بالاى درخت ، ورق همانكه ساقط شود عوضى دارد ؛ چنين ذكر نمود كفعمى . « 7 » حسر : وحسير : مشقّت وكلّ شدن « 8 » ، « لا يَسْتَحْسِرُونَ » « 9 » يعنى مشقّت وكلّ نبود بر ايشان عبادت نمودن ، مأخوذ است از حَسِرٌ وهو الكالّ . بعضي گفته‌اند : [ يعنى ] منقطع از عبادت نشده‌اند . بعير محسور : آن بعير را گويند كه قوّت أو رفته باشد . « 10 » بصر الحسير : الكليل . « 11 » حسْرت : اندوه وحزن ومنه : « يا حَسْرَةً

--> ( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 83 ، ص 92 . ( 2 ) . بك أستجير . . . من غير الزمان وتواتر الأحزان ( الصحيفة السجادية : مقدمه ) . ( 3 ) . سورهء اسراء ، آيهء 14 . ( 4 ) . وكفى بك جارياً ، وكفى بك حسيباً ( الصحيفة السجادية : دعاى پنجاهم ) . ( 5 ) . در نسخه به اشتباه : « الغضباء » آمده است . ( 6 ) . الفائق في غريب الحديث ، ج 2 ، ص 417 . ( 7 ) . وأعوذ باللَّه تعالى من كيد الحاسدين ( الصحيفة السجادية : مقدمه ) . ( 8 ) . سختى ومصيبت . رك : فرهنگ فارسي معين ، ج 3 ، ص 3013 . ( 9 ) . سورهء أنبياء ، آيهء 19 . ( 10 ) . در تاج العروس ( ج 3 ، ص 140 ) آمده است : الحسير البعير المُعيي الذي كلَّ من كثرة السير . ( 11 ) . لسان العرب ، ج 4 ، ص 188 .