السيد الخامنئي

51

چهار كتاب اصلى علم رجال ( فارسي )

امامى از قبيل فطحيه و واقفيه در بعضى از موارد از تذكر مذهب آنان خوددارى كرده است . تنها در صورتى كه صاحب ترجمه از عامه باشد از مذهب او ياد كرده است . بنابراين هرگاه دربارهء مذهب كسى سكوت نموده و آن را قيد نكرده باشد ، بايد مطمئن بود كه عامى نيست هرچند شيعى امامى بودن او نيز ثابت نمىشود ، يعنى امكان آن وجود دارد كه وابسته به ساير شعبه‌هاى شيعه ، مانند فطحى و واقفى و غيره باشد . خلاصه آنكه در فهرست شيخ ، از مذهب شيعهء امامى « 71 » و غير امامى گاه ياد شده و گاه نشده ، ولى مذهب عامى ، غيرشيعى ، هميشه مورد تذكر قرار گرفته است . همچنين غالبا از قدح و تضعيف امامى ضعيف ، خوددارى شده ، زيرا چنان كه گفتيم موضوع و مبناى كتاب تدوين نام كسانى است كه براى شيعه اصل يا تصنيفى نوشته‌اند ، اعم از شيعى و غيرشيعى ، ممدوح يا مذموم ، كه تعيين اين صفتها برعهدهء اين كتاب نيست . وضع و ترتيب كتاب كتاب برحسب حروف تهجى ترتيب يافته و در هر حرفى براى هريك از اسمهاى مصدر به آن حرف ، باب جداگانه‌اى باز شده است ، مثلا در حرف الف براى ابراهيم يك باب و براى

--> ( 71 ) . قاموس الرجال ، ج 1 ، ص 18 ، در اين صورت ، سخن علامهء طباطبايى و سيد داماد ( به نقل مامقانى در رجال ، ج 1 ، ص 205 ) كه مبناى شيخ بر تصريح به مذهب غيرامامى است مانند فطحيه و واقفيه بىوجه خواهد بود .