موضوع علم رجال پيش از ورود به موضوع مورد بحث ، يعنى معرفى و ارزيابى چهار كتاب اصلى علم رجال « 1 » بحثى به اجمال دربارهء موضوع ، تاريخچه ، و فايدهء علم رجال مفيد به نظر مىرسد . تعريف علم رجال نخست اين نكته را بايد خاطرنشان ساخت كه منظور از « فن رجال » در اين گفتار ، علم رجال به معناى عام است كه آن را مىتوان چنين تعريف كرد : « دانش‌شناسايى گروهى از مردم كه در جهت خاصى مشتركند و اطلاع از احوال يا انساب يا تأليفات يا برخى ديگر از خصوصيات ايشان . » بنابراين تعريف علم رجال به معناى خاص ، فهرست ، تراجم ، انساب ، و مشيخه را شامل

--> ( 1 ) . گويا منظور از تاريخ الرجال كه در بعضى كتب در شمار رشته‌هاى علم رجال ذكر شده و برخى از مصنفات قدما ، مانند كتاب عقيقى ( پدر ) بدان اختصاص يافته ، همين تراجم است .