السيد الخامنئي
12
چهار كتاب اصلى علم رجال ( فارسي )
محمد بن عمر الجعانى البغدادى ( متوفا به سال 355 ) كه در حديث و رجال سرآمد زمان خود بود ، « 14 » كتاب بزرگى به نام الشيعة من اصحاب الحديث و طبقاتهم در طبقات راويان شيعه تأليف كرد كه شيخ نجاشى آن را سماع كرده است و كتاب ديگرى در شرح طبقات اصحاب حديث در بغداد « 15 » و چند كتاب ديگر در موضوعات محدود مربوط به راويان حديث فراهم آورد . « 16 » برخى ديگر از كتابهاى رجالى معروف قرن چهارم بدينقرار است : رجال ابن داود قمى ( متوفا به سال 368 ) دربارهء ممدوحين و مذمومين ؛ رجال محمد بن على بن بابويه معروف به صدوق ( متوفا به سال 381 ) ؛ فهرست حسن بن محمد بن الوليد قمى ، استاد صدوق و ديگر قميين ( متوفا به سال 343 ) ؛ كتاب الطبقات ابن دول ( متوفا به سال 350 ) ؛
--> شامل اين كتاب و اصول چهارگانهء علم رجال مندرج ساخت . بعدها مولى عبد الله تسترى ( متوفا به سال 1021 ) آن را از حل الاشكال استخراج و جداگانه تدوين كرد . براى اطلاع بيشتر رجوع كنيد به الذريعه ، ج 10 . ( 14 ) . قاموس الرجال ، ج 8 ، ص 323 . به نقل از انساب سمعانى . ( 15 ) . الذريعه ، ج 1 ، ص 323 . ( 16 ) . الفهرست ، چاپ نجف ، ص 178 و قاموس ، ج 8 ، ص 322 .