به‌هرحال تأليف و تدوين كتب رجالى كه در قرن سوم صورت نسبتا گسترده و مبسوطى يافته بود ، در قرن چهارم به همان نسبت گسترده‌تر و متنوعتر و جامعتر گشت . نكته‌اى كه از بررسى بسيارى از كتابهاى رجالى اين قرن به دست مىآيد ، اين است كه اين كتابها در موضوعات محدودتر و محصورترى نگاشته شده و گويا در اين قرن شيوهء تخصص‌گرايى رواج يافته و رشته‌هاى تخصصى و موضوعات متنوع مستقلا موردنظر خبرگان و علماى فن قرار گرفته است و اين خود نشانهء گسترش دامنهء اين علم در قرن مزبور است . مثلا ابو العباس احمد بن محمد بن سعيد معروف به ابن عقده ( متوفا به سال 332 يا 333 ) « 12 » ، چنان كه ياد كرديم ، كتابى مشتمل بر رجال امام صادق - عليه السلام - فراهم آورد و در آن از چهار هزار نفر تشرف‌يافته به صحبت و روايت آن حضرت نام برده است ؛ و ابو الحسين احمد بن الحسين بن عبيد إله غضائرى دو كتاب دربارهء مؤلفان شيعه ( كه اصطلاحا به آنها فهرست اطلاق مىشود ) نگاشت و كتاب ديگرى مشتمل بر نام راويان ضعيف و غير موثق به نام الضعفاء نوشت « 13 » ؛ و قاضى ابو بكر

--> ( 12 ) . سال وفات او را شيخ در الفهرست ، 333 و در كتاب رجال ، 332 ذكر كرده و محقق شوشترى در قاموس الرجال قول اول را به صواب نزديك دانسته است . قاموس ، ج 1 ، ص 397 . ( 13 ) . اين كتاب را نخستين‌بار جمال الدين ابو الفضائل احمد بن طاووس حلى ( متوفا به سال 673 ) كشف كرد و در كتاب حل الاشكال خود كه مجموعه‌اى است