الحسن بن محمد الديلمي ( مترجم : رضائي )

10

إرشاد القلوب ( فارسي )

را خواند * ( وَحَمْلُه وَفِصالُه ثَلاثُونَ شَهْراً ) * ( 1 ) يعنى مدت حمل و شير دادن سى ماه تمام است و نيز اين آيه را قرائت فرمود * ( وَفِصالُه فِي عامَيْنِ ) * ( 2 ) از شير گرفتن بعد از دو سال تمام است سپس فرمانداد آن زن را واگذارند . و نيز از همان قضاوتهاست كه آنان حد باده گسار را نميدانستند تا اينكه آن حضرت فرمود هر گاه كسى مىخورد مست مىشود هر گاه مست شد سخنان ياوه گويد و هر گاه ياوه سرائى كرد بر كسى دروغ بندد هر گاه دروغ بر كسى نسبت داد او را حد بزنند حد بزنيد مانند حد كسى كه ديگرى را نسبت به زنا دهد كه آن حد هشتاد تازيانه است شمردن داستانهاى سخت و مشكله آن حضرت بيش از آنست كه آمارش را بدست آوريم و شكى نيست كه اهل دانش همگى از نظر علمى نسبت به آن سرور دارند . امّا علم كلام ريشه اش ابو هاشم بن محمّد بن حنفيه است كه از آن حضرت استفاده كرده و امّا علم ادب همان علمى است كه كلام را سه بخش كرده آن حضرت ابو الاسود دئلى را فرمان به وضع آن علم داد پس از آنكه او را بريشه آن علم آگاه كرد و امّا علم تفسير پس ريشه آن علم ابن عباس شاگرد على عليه السّلام است و امّا فصاحت را على عليه السّلام بمردم آموخت در خلال خطبه‌ها و سخنرانيهاى فصيحش . و امّا علم فقه شيعه نسبتش به او مىباشد . ابو حنيفه شاگرد حضرت صادق عليه السّلام بود و شافعى قرائت كرد بر محمّد بن حسن شيبانى شاگرد ابو حنيفه و احمد حنبل شاگرد حضرت كاظم عليه السّلام بود و مالك خواند

--> ( 1 ) احقاف آيه 13 ( 2 ) لقمان آيه 14