آنچه كه مكتب سبزوارى را اندكى از مكتب ملا صدرا متمايز مىسازد گرايش بيشتر وى به دو مكتب اشراق وعرفان مىباشد . « 9 » برخى اشكالات وى بر ملا صدرا در شرح منظومه وحواشي أسفار ، كه منحصر به چند مورد خاص وجزئي مىشود ، داراى اهميّت چندانى نمىباشد ، زيرا بيشتر اين اشكالات را در أوائل زندگانى ودر دوران جوانى فكرى وارد ساخته ودر آثاري كه در أواخر عمر شريفش تأليف نموده آنها را تكرار ويا پيگيرى ننموده وبعضا نيز عدول كرده است مانند : برهان تضايف « 10 » ، تركيب اتحادي مادّه وصورت « 11 » ، ناتمام دانستن ادّله اتحاد عاقل ومعقول « 12 » ومبحث علم « 13 » وغيره . أكثر حكماى پس از سبزوارى نيز اين اشكالات را وارد ندانسته وبه آنها پاسخ داده‌اند . « 14 » أو از حيث تحقيقات هرگز به پاى ملا صدرا نمىرسد وبه لحاظ كمبود منابع اصلى دچار پاره‌اى اشتباهات گرديده است كه ما شمارى از اين موارد را در پاورقىهايمان متذكر شده‌ايم . « 15 » سبزوارى به عنوان يك عالم متعهد ديني ، ميزان بهره‌گيرى خود را از مؤيدات شرعيه أعم از آيات وروايات وأقوال مفسرين ، از لحاظ كمّى وكيفى بتدريج فزونى بخشيده است . آنچنانكه آثار نخستين وى مانند شرح منظومه وحواشي أسفار ، از اين حيث قابل مقايسه با آثار متأخر وبعدى وى مانند شرح أسماء الحسنى ، نبراس واسرار الحكم وشرح مثنوى نمىباشد . از مطلب فوق اين نكته بخوبى استنباط مىشود كه وى حكمت وعرفان را تنها در دايره شريعت مقدّس ويا عدم مغايرت با آن مىپذيرد . تفسير وتحليلهايى كه از سوى برخى مستشرقين ومحققين غربى صورت گرفته مانند كنت دو گوبينو فرانسوى كه وى را - در مقايسه با ملا صدرا - متهم به گرايش بيشتر به ابن سينا نموده ؛ « 16 » ويا حتى برخى از متفكرين مسلمان غير إيراني مانند محمد اقبال لاهورى ، كه سبزوارى را نماينده