چون در حركات كواكب به مرور أيام ، تفاوت‌هاى فاحش پيدا مىآيد چنان كه احتياج I مىافتد به رصدى ديگر ، بدان سبب آن زيج منسوخ مىگردد ، ما چيزى به نام سلطان I بسازيم كه زود تمام شود وتا ابد الدهر باقي ماند ومنسوخ نگردد . وهمان آنكه هيچ I تاريخي نيست در زمان ما كه مطابق سال شمسي حقيقي باشد كه منجمان بر آن تاريخ ، I تقاويم وضع توانند كرد . وما تا اين زمان ، تقويم بر تاريخ فارسي وضع مىكرديم كه I مطابق سال شمسي نيست . اگر أشارت شود به نام سلطان ، تاريخي بسازيم كه سال‌هاى I أو شمسي حقيقي باشد ومنجمان تقاويم را بر آن تاريخ وضع توانند كردن به آسانى . ونام‌هاى I ماه‌هاى فارسي را كه در ممالك عجم مشهورتر است بدان تاريخ نقل كنيم . وبه جهت آن تا تمييز I كنند كه نام‌هاى كدام تاريخ است نام‌هاى فارسي را به قديم قيد كنيم ، بدان سبب كه آن I تاريخ را در قديم الزمان وضع كرده‌اند ؛ ونام‌هاى ماه‌هاى اين تاريخ را به جلالي قيد كنيم تا معلوم I شود كه اين تاريخ محدث سلطان جلال‌الدين است . سلطان پسنديده داشت I وفرمود كه چنين كنيد وايشان را به موجب أشارت ، اين تاريخ وضع كردند . وأول اين I تاريخ ، روز جمعه بوده است وسال‌هاى أو شمسي حقيقي باشد وأول فروردين ماه I هميشه روز نوروز عالم باشد . اما در روز نوروز عالم خلاف است ميان أصحاب I علم نجوم ، وبيان اين در فصل أول از باب ششم از اين مقالت به شرح وتفصيل كرده آيد . I اما ماه‌هاى اين تاريخ را بعضي ماه شمسي حقيقي گيرند ؛ وآن مدت قطع شمس باشد به حركت I خاص ، هر برجى را . مثلًا چنان كه فروردين ماه مدت قطع آفتاب باشد برج حمل را ، I وارديبهشت ماه مدت قطع شمس بود برج ثور را « 1 » ؛ وباقي بر اين قياس بود I تا آخر شهور وبروج كه اسفندارمذ ماه ، مدت قطع آفتاب باشد برج حوت را .

--> ( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] رآه