محمد بن علي منجم وابكنوي

18

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي )

كواكب در طول وعرض در آن أوقات به طريق رصد ، وتصحيح أوساط حركات ايشان ووسط جوزهر I وخاصهء قمر وسفليين وشناختن طول وعرض شهرها ودانستن ديگر أوضاع كه كواكب را I به حسب اشكال فلكى واقع شود ؛ وآن بيست باب است : باب اوّل : در معرفت غايت I ميل أعظم وعرض بلد به طريق رصد ؛ وآن مشتمل بر سه فصل است : فصل أول : در ذكر مقدماتى I كه در اين عمل مقدمه بدان احتياج است . فصل 2 : در بيان معرفت آلتى كه در اين عمل از آن گزير نيست . I فصل 3 : در رصد غايت ميل أعظم وعرض بلد وذكر أنواع آن . باب 2 : در استخراج I ميل أول وثاني ، به حساب ؛ وآن دو فصل است : فصل أول : در معرفت ميل أول اجزاى بروج I وذكر مقدمات آن . فصل 2 : در معرفت ميل ثاني اجزاى بروج وأنواع آن . باب 3 : I در معرفت مطالع بروج به فلك مستقيم وذكر أنواع آن . باب 4 : در ذكر مطالع بروج I به بلد ؛ وآن مشتمل بر چهار فصل است : فصل أول : در تعريفات . فصل 2 : در معرفت تعديل I النهار وذكر أنواع آن . فصل 3 : در معرفت مطالع بلد ، از تعديل النهار ومطالع فلك مستقيم . I فصل 4 : در معرفت مطالع بلد ، بي استعمال تعديل النهار ومطالع فلك مستقيم . باب 5 : I در معرفت بعد كوكب از معدل النهار وتعريف آن . باب 6 : در دانستن درجهء I ممر وتعريف آن ؛ وآن پنج فصل است : فصل أول : در معرفت تعديل ممر وذكر أنواع وتعريف I آن . فصل 2 : در معرفت طول معدل النهار وتعريف آن . فصل 3 : در معرفت بعد كوكب I از معدل النهار به حسب طول معدل . فصل 4 : در معرفت مطالع ممر وذكر أنواع وتعريف ومقدمات I آن . فصل 5 : در استخراج درجهء ممر ، به حساب وبه جدول . باب 7 : در معرفت غايت I ارتفاع وانحطاط كواكب به حسب ميل يا « 1 » بعد ايشان از معدل النهار ، ودانستن طول وعرض I بلد از غايت ارتفاع وانحطاط ايشان وشناختن جيب أوسط ؛ وآن چهار فصل است :

--> ( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] با