را دوباره اعاده مىنمودند . عادت اعراب جاهلي اين بود كه مقدار تعداد دوره‌هاى نسىء را مىشمردند ، وبا تعداد اين دوره‌ها ، زمان را اندازه مىگرفتند ، ومىگفتند : از زمان فلان تا زمان فلان كه سألها گردش كرده‌اند ، يك دوره گذشته است . وبا اين وصف اگر باز هم ما هي از ماهها از فصل خود كه از فصول أربعة بود پيش مىافتاد ، واين پيش افتادن به علت كسرهاى سال شمسي ، وبقيه مقدار تفاوت سال شمسي با سال قمري بود كه به آن سال قمري ملحق كرده بودند ، در اينصورت بار ديگر كبيسه مىكردند « 1 » ، واين تقدم ماه از فصل خود به واسطه طلوع منازل ماه وسقوط آن منازل براي آنها معلوم مىشد . اين بود تا هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم هجرت كردند ، وهمانطور كه ذكر كردم نوبت نسىء در آن وقت به ماه شعبان رسيده بود ، كه آن را محرم ناميدند ، وماه رمضان را صفر ناميدند

--> ( 1 ) . يعنى مقدار جمع شدن تفاوت‌هاى ناديده گرفته شده كه ميان سال حساب شدهء قمري كه از كبيسه گرفتن با مقدار سال شمسي پيش مىآيد ، با كبيسهء ديگرى كه به حساب دقيق‌تر بود تصحيح مىكردند ؛ واين كيفيّت كبيسه گيرى را براي اعراب جاهليّت مقريزى متوّفى در سنهء 845 هجرى در كتاب « المواعظ والاعتبار بذكر الخطط والآثار » ج 2 ، ص 56 ، از طبع مصر آورده است .