على زمانى قمشه اى

132

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

همچنان حفظ كرده است . 2 - اگر زمين چرخش وضعي نداشته باشد ، بايد سيارات ، خورشيد وبلكه همهء ثوابت در هر شبانه‌روز يك دور كامل گرد زمين گردش كنند ، وحال آنكه قوانين حركت چنين گردشى را محال مىشمرد . به ويژه كه نور بسيار از ستارگان از فاصلهء ميليون‌ها سال نوري حكايت دارد پس نمىتوانند در هر شبانه روز يك دور گرد زمين گردش كنند . گروهى از دانشمندان غرب ، اين اشكال را از امام صادق عليه السّلام دانسته وگفته‌اند : أو در حال نوجوانى به يك دانشمند فلكى كه بر پايه هيأت بطليموس سخن مىراند فرمود : اگر خورشيد هر يك از برجهاى دوازده‌گانه ( حمل تا حوت ) را به مدت يك ماه وهمهء آنها را در يك سال بپيمايد ما بايد هميشه آن را مشاهده كنيم ، پس چرا هر شب از ما پنهان ودر روز ديگر پيدا مىشود ؟ ! اين نقد ، نظر بطليموس در دو حركت داشتن خورشيد يكى در بروج دوازده‌گانه سالى يك دور ، وديگرى گرد زمين هر شبانه روز يك بار را كاملا خطا مىشمرد ، زيرا هرگز جمع ميان اين دو حركت امكان‌پذير نيست . وبا اينكه تا آن زمان 560 سال از مرگ بطليموس مىگذشت كسى به اين اشكال توجه نكرده بود « 1 » 3 - زمين ، در قطب‌ها فرو رفته ودر ناحية استوا برجسته است ، وطبق قوانين فيزيك هر جسمي چنين باشد حول محور خود در چرخش است .

--> ( 1 ) - الإمام الصادق ، في نظر علماء الغرب ، ص ، 86 ، دار الفاضل للتأليف والترجمة ، ط ، 2 ، دمشق 1996 م اين كتاب به نام مغز متفكر جهان شيعه قبلا از فرانسه به فارسي برگردانده شده ومترجم آن ذبيح اللّه منصورى است ولى چون اين كتاب منبع ندارد نمىتوان اشكال مزبور را مستقيما به امام صادق عليه السّلام استناد داد .