على زمانى قمشه اى

133

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

4 - عكسبردارىهايى كه از راستاى ستاره قطبى به عمل آمده نشان داده است كه زمين حول محور خود در همان محور خود در چرخش است . 5 - انحراف پرتابه : چون جسم زمين سخت وصلب است هر نقطه واقع بر استواى آن با سرعت خطى بيشترى از يك نقطه در هرعرض جغرافيايى ديگر چرخش مىكند . يك نقطه در خط استوا محيط زمين را در 24 ساعت طي مىكند . بنابراين سرعت آن برابر است با : چنانكه يك نقطه جغرافيايى 45 درجه بر روى دايره كوچكترى با شعاع 4500 كيلومتر حركت كند سرعت آن برابر است با : بر اين أساس اگر يك گلوله از استوا به طرف شمال پرتاب شود ، مجموع سرعت ، حاصل از پرتاب گلوله وسرعتى است كه در نتيجة چرخش زمين ايجاد مىشود . پس از پرتاب گلوله تنها نيروى مؤثر بر آن جاذبهء زمين است كه آنرا به طرف پايين مىكشد وهيچ تأثيرى در حركت شرقي وغربى پرتاب ندارد . گلوله ، سرعت اوليّه 4 / 0 كيلومتر به طرف شرق چرخيده‌اند . اما هدف كه در شمال استوا قرار دارد به اندازهء نقطه پرتاب نچرخيده است . بنابراين گلوله در شرق هدف برخورد