على زمانى قمشه اى
131
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
حركت وضعي : زمين به دور محورش در خلاف جهت حركت عقربههاى ساعت گردش مىكند ، هر دوران كامل آن يك روز نجومى طول مىكشد كه مدت آن 23 ساعت و 56 دقيقه و 4 ثانيه است ( روز نجومى كوتاهتر از روز معمولى مطابق ساعت است كه روز متوسط خورشيدى ناميده مىشود ) . دليل حركت وضعي : براي چرخش زمين حول محور خود ( حركت وضعي ) چند دليل اقامه شده است : 1 - آزمايش فوكو : « 1 » ژ ، ب ، ال ، فوكو . فيزيكدان فرانسوى در سال 1851 م در معبد پانتئون « 2 » پاريس . چرخش زمين را بطور مستقيم به مشاهده گذاشت . وى آونگى ( پاندولى ) نصب كرد كه در هر سطح قائمى آزادانه نوسان مىكرد آنگاه يك وزنه 28 كيلوگرمى كه به سيمى به طول 67 متر متصل بود شروع به نوسان در سطح نصف النهار نمود ، چند دقيقه بعد از شروع ، سطح نوسان در جهت عقربههاى ساعت چرخيده بود . طبق قانون أول نيوتن ( ماند ، اينرسى ) آونگى كه تحت تأثير نيرويى غير از جاذبه قرار نداشته باشد در سطح ثابتي نوسان مىكند ، وچون سطح نوسان پاندول فوكو ظاهرا در جهت عقربههاى ساعت چرخيده بايستى زمين در زير آن در جهت خلاف عقربههاى ساعت چرخيده باشد . واين در حالي است كه آونگ ، سطح نوسان ابتدايى خود را
--> ( 1 ) . J . B . L . Foucauit . - ( 2 ) Pantheon . -