على زمانى قمشه اى
103
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
شده است ، مطالعه حركت اين سيارات قواعد زير را بدست مىدهد : 1 - مدار سيارهها نزديك به دايره است . 2 - مدار سيارهها تقريبا در يك سطح قرار دارند ، بدين معنى كه انحراف آنها نسبت به اكليپتيك ( دايره بروج ) كم است . 3 - همه سيارهها - به استثناى اورانوس وخورشيد - در يك جهت مىچرخند . 4 - استواى همه سيارهها - به استثناى اورانوس وخورشيد - تمايل كمي نسبت به سطح مدارى دارند . 5 - مدار أغلب ماهوارهها نزديك به دايره است . 6 - سطح مدارى بيشتر ماهوارهها نزديك به سطح استواى سيارههاى مادر است ، وبنابراين با مدار سيارههاى مربوطه هم سطح مىباشند . 7 - بيشتر ماهوارهها وحلقهء زحل به دور سيارهء مادر در همان جهتي كه سيارهها به دور خورشيد مىچرخند گردش مىكنند . حركت را « مستقيم » گويند چنانچه قواعد بالا در مورد آنها صادق باشند ( يعنى از غرب به شرق ) وچنانچه جهت آن مخالف باشد ، همان طورىكه در مورد بعضي از ماهوارهها صدق مىكند آن را « قهقرايى » يا بازگشتى نامند . شكلها وفازهاى سيارهها : چون سيارهها از زمين متحرك ، مشاهده مىشوند ، بنابراين شكلها وفازهايى شبيه به ماه را نشان مىدهند . دو سياره داخلي يعنى عطارد وزهره در مدارهاى داخلي نسبت به