على زمانى قمشه اى

104

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

مدار زمين حركت مىكنند ، سياره‌هاى خارجي يعنى مريخ ، مشترى ، زحل ، اورانوس ، نپتون وپلوتو در مدارهاى خارجي نسبت به مدار زمين حركت مىكنند ، فازهاى سياره‌هاى داخلي كاملا با فازهاى سياره‌هاى خارجي اختلاف دارند . سياره‌هاى داخلي بعضي أوقات در حين پريود هلالي خود افزايش فاز نشان مىدهند ، زيرا نظير ماه مىتوانند بين زمين وخورشيد قرار گيرند ، ودر مورد سياره‌هاى خارجي اين وضع پيش نمىآيد ، آنها هرگز در فاز افزايش ديده نشده‌اند . يك سياره داخلي در فاز افزايش خيلى به زمين نزديك‌تر از هنگام فاز كامل است . سياره‌هاى داخلي هرگز در فاصله زاويه‌اى بسيار زياد از خورشيد ديده نمىشوند ، بزرگترين فاصلهء زاويه‌اى زهره از خورشيد 48 درجه است . براي عطارد اين مقدار 28 درجه مىباشد ، واين سبب مىشود كه مشاهده اين سياره را بسيار مشكل مىسازد ، چون عطارد هميشه نزديك به خورشيد است ، فقط آن را در يك آسمان تاريك نزديك أفق غرب كمي پس از غروب آفتاب يا در نزديكى أفق شرق درست قبل از طلوع آفتاب مىتوان مشاهده كرد . اما يك سياره خارجي را ميتوان با هر فاصله زاويه‌اى از خورشيد مشاهده كرد ، حتى در حالت مقارنه فاصله زاويه‌اى آن در امتداد دايرهء بروج از خورشيد « صفر » است ولى به وسيلهء خورشيد پوشيده نمىشود ، زيرا معمولا در بالا يا پائين خورشيد در آسمان قرار دارد . سياره‌هاى خارجي هرگز فاز افزايشى نشان نمىدهند ، در مورد مريخ فقط انحرافاتى قابل مشاهده است زيرا سيّاره‌ها براي نشان دادن چنين