نكند ، پس مجرّد آموختن دارو او را بهبود نمىبخشد ، بلكه اگر هزار نسخه از آن بنويسد و به هزار بيمار بياموزد تا آنجا كه همگى شفا يابند و هر شب هزار بار آن را تكرار كند سودى براى بيمارى خود وى نخواهد داشت تا وقتى كه اين دارو را بخرد و چنان كه آموخته است بياشامد ، و با خوردن و استعمال آن احتمال دارد بهبود يابد ، تا چه رسد به وقتى كه اصلا آن را نياشاميده است ، پس اگر گمان كند كه مجرّد آموختن دارو بسنده و شفابخش است مغرور و قريب خورده است ، و بدين سان كسى كه علم طاعات را به خوبى فرا گرفته ولى عمل نمىكند و علم گناهان را آموخته و اجتناب نمىكند ، و علم اخلاق را تحصيل كرده و نفس خود را از رذائل اخلاق باز نمىدارد و به فضائل آن متّصف نمىشود ، در نهايت فريفتگى و غرور است ، زيرا خداى تعالى مىفرمايد : قَد افلَحَ مَن زَكَّاها 91 : 9 ( شمس ، 9 ) « هر كه نفس خويش را پاك كرد رستگار شد » . و نفرمود : هر كه ره تزكيه و پاكسازى آن را آموخت رستگار شد . و از اين گروه دسته اى هستند كه به اخلاق رذيله و غرور متّصفاند و ليكن تا آنجا فريفته و غافلند كه گمان مىكنند چنين صفاتى از آنها دور و جداست و مرتبه آنها نزد خداوند بالاتر از اين است كه به اين صفات بد مبتلا شوند ، و اخلاق رذيله را منحصر به عوام مىدانند نه كسانى كه به درجه علمى ايشان رسيده‌اند . و چون نشانه هاى كبر و حبّ رياست و برترى جوئى و شهرت طلبى در يكى از آنان ظاهر شود مىگويد : اين تكبّر نيست بلكه غرض از آن عزّت دين و اظهار شرف علم و به خاك مالاندن بينى مخالفان است . و چون آثار حسد در او پيدا شود ، و زبانش به غيبت اقران و همگنان و كسى كه سخن او را رد كرده باشد گشوده شود ، اين را درباره خويش حسد نپندارد ، بلكه گويد : اين از جهت غضب براى حق و رد مخالفان و دشمنان دين است ، و حال آنكه اگر به يكى ديگر از اهل علم طعن زده شود و سخن او را رد نمايند و او را از منصب خود منع كنند خشمگين نمىگردد بلكه چه بسا شاد مىشود ، و اگر خشم او براى حق و دين بود نه از راه حسد بر اقران و به سبب خبث باطن ، غضب او در هر دو حال يكسان بود .