ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
93
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
و به اين اعتبار پنج درجه دارد . 1 - ترك محرّمات ، و اين زهد در حرام است و زهد فرض ( واجب ) ناميده مىشود . 2 - ترك مشتبهات ، و اين زهد در شبهه ( امور مشتبه ) است و زهد سلامت ناميده مىشود . 3 - زهد در زائد بر قدر حاجت و ضرورت ، با اينكه از حلال باشد ، امّا به قدر ضرورى از خوراك و پوشاك و مسكن و اثاث خانه و همسر و آنچه وسيلهء اينهاست از مال و جاه را رها نكند و زهد نورزد بلكه از آنها بهره مند شود . و امير مؤمنان عليه السّلام به همه يا بعضى از اين درجات در اين گفتار خود اشاره فرموده است : « كونوا على قبول العمل أشدّ عناية منكم على العمل ، الزّهد فى الدّنيا قصر الأمل و شكر كلّ نعمة و الورع عن كلّ ما حرّم اللَّه عزّ و جلّ » . ( 1 ) « به قبول عمل بيش از خود عمل عنايت داشته باشيد ، زهد در دنيا عبارت است از كوتاهى آرزو و سپاسگزارى بر هر نعمتى و پارسائى نسبت به آنچه خداى عزّ و جلّ حرام كرده است » . و امام صادق عليه السّلام در اين سخن خود : « الزّهد في الدّنيا ليس بإضاعة المال و لا تحريم الحلال بل الزّهد في الدّنيا ألا تكون بما في يدك أوثق بما في يد اللَّه عزّ و جلّ » . ( 2 ) « زهد و بىرغبتى به دنيا تباه ساختن مال و تحريم حلال نيست بلكه زهد اين است كه به آنچه در دست تست مطمئنتر از آنچه در دست خداى عز و جل است نباشى » . اين زهد و زهدى كه بعد از آن بيان مىشود زهد در حلال است ، و زهد ثقل ناميده مىشود . 4 - اين است كه همهء آنچه را كه نفس از آن لذت و تمتّع مىيابد ترك نمايد
--> ( 1 ) حديث را از روى « بحار » جزء دوم از مجلد پانزده در باب زهد ص 101 تصحيح كرديم . . ( 2 ) حديث را از روى « سفينة البحار » ج 1 ص 568 تصحيح كرديم . .