فصل 31 اقسام ريا ريا يا در عبادات است يا در غير عبادات . اوّلى مطلقا حرام است و صاحب آن مبغوض و مغضوب درگاه خداوند است و اصل عبادت را باطل مىكند زيرا كه اعمال به نيّات است . و قصد رياكار در عبادت فرمان بردن و امتثال امر خداوند نيست بلكه قصد و نيّت او رسيدن به مال يا جاه يا غرضى ديگر است پس مطيع امر خدا نيست و از عهدهء انجام تكليف برنيامده است ، و علاوه بر اينكه عبادتش باطل است و از عهدهء تكليف بيرون نيامده به سبب ريا گناه جداگانه به گردن اوست ، چنان كه آيات و اخبار بر اين نكته دلالت دارد ، و بنا بر اين از كسى كه عبادت را از اصل ترك مىكند بد حالتر است ، و چرا چنين نباشد كه رياكار در عبادت ميان استهزاء به خدا و تزوير و مكر جمع كرده ، زيرا اين تصوّر بى جا را در ذهن مردم انداخته كه از اهل ديانت و مطيع امر خداوند است و حال آنكه چنين نيست . و امّا ريا در غير عبادات ، گاهى مذموم و گاهى مباح و گاه مستحب و گاه واجب است ، زيرا بر مؤمن واجب است كه آبروى خود را حفظ كند و كارى نكند كه بر او عيب گيرند . بنابراين براى اهل مروّت روا نيست كه در انظار مردم به كارهاى پست پردازند اگرچه در خلوت جايز باشد ، و هر كه خود را به لباس يا غير آن در چشم مردم بيارايد تا ايشان را ناخوش نيايد و او را سرزنش نكنند و پليد نشمرند براى وى مباح و جايز است ، زيرا حذر كردن از رنج مذمّت ديگران مذموم نيست ، جز اينكه اين امر به اختلاف زمانها و شهرها و اشخاص تفاوت مىكند ، چه بسا بعضى از اقسام