از آنچه گفته شد آشكار است كه : محبوب نفس ذاتا كمال به وسيلهء علم و قدرت است ، و مال و جاه از آن رو محبوبند كه از اسباب قدرت به شمار مىروند . و چون معلومات و مقدورات نامحدود است ، نفس آدمى به حدّى از علم و قدرت متوقّف نمىشود ، و براى اين دو درجات و مراتب نامتناهى است ، و بنا بر اين شادمانى و لذت هر نفسى به اندازه و درجهء ادراك آن است .