ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

443

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

بعد فراموش كرد و روز سوم آمد و پيغمبر را در همان مكان ديد « . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « العدة دين » « وعده دين است » . و فرمود : « الوأى - اى الوعد - مثل الدّين أو أفضل » « وعده مانند دين يا برتر از آن است » . تكميل اقسام صدق صدق مانند كذب شش نوع دارد : 1 - صدق در گفتار ، و آن خبر دادن از چيزهاست آن چنان كه در واقع هستند ، و كمال اين نوع صدق ترك كنايه و توريهء بدون ضرورت است ، براى احتراز از تفهيم خلاف واقع و تحصيل صورت دروغين در دل ، و نيز رعايت معناى حقيقى در الفاظى كه بدانها با خداى سبحان مناجات مىكند ، پس كسى كه مىگويد « وجّهت وجهى للَّذى فطر السّماوات و الارض » « روى خود را به سوى كسى كردم كه آسمانها و زمين را پديد آورده » و در دلش غير اين است ، و يا مىگويد : « ايّاك نعبد » « فقط تو را مىپرستيم » ، و با دلبستگى به دنيا دنيا را مىپرستد ، زيرا هر كه دل خود را به چيزى ببندد بندهء آن است - چنان كه اخبار بر اين معنى دلالت دارد - چنين شخصى دروغگوست . 2 - صدق در نيّت و اراده ، و اين معنى به اخلاص برمىگردد ، و آن خالص ساختن نيّت براى خداست ، به اينكه انگيزه اى در طاعاتش ، بلكه در همهء حركات و سكناتش ، جز خدا نداشته باشد . بنابراين آميختن نيّت به غير خدا موجب بطلان آن و تكذيب صاحبش خواهد بود . 3 - صدق در عزم و تصميم بر كار نيك : انسان گاهى ابتدا عزم بر كارى مىكند ، و در دل مىگويد : اگر خدا فلان چيز را روزى من كرد فلان مقدار آن را صدقه مىدهم ، و اگر خدا مرا از اين گرفتارى نجات داد چنين و چنان مىكنم . حال اگر اين شخص در درون خود عزم را جزم كرده و مصمّم به انجام آن عمل است ، عزمش