ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

35

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

خود گرفتار مىسازد و با ايشان چنان رفتار مىكند تا دلهاى آنها را به خود كشيده و مطمئن سازد آنگاه يكباره دامن خويش از دستشان مىرهاند و آنان را در حيرت

--> پس آنچه دربارهء مذمت دنيا و اينكه دشمن خدا و دوستان خدا است نقل شده از اين روست كه توجه و علاقهء مردم را به دنيا كم كنند تا از آن فسادى زايش نكند نه اينكه مردم به اصلاح و تنظيم امور دنيا نپردازند . ديدگاه اسلام را دربارهء دنيا به خوبى مىتوان از آيات قرآن كريم و احاديث دريافت . در حديث است كه « دنيا براى شما آفريده شده و شما براى آخرت آفريده شده‌ايد » . و خداى تعالى در قرآن كريم مىفرمايد : « هو الذي خلق لكم ما في الارض جميعا » ( بقره ، 29 ) . پس انسان بايد دنيا را فداى خود كند نه خود را فداى دنيا و اگر كسى براى رسيدن به دنيا خوبيها را كنار گذاشت و بديها را مرتكب شد در حقيقت خود را فداى دنيا كرده است . و نيز مىفرمايد : « فمن الناس من يقول ربنا آتنا في الدنيا و ما له في الاخرة من خلاق . و منهم من يقول ربنا آتنا في الدنيا حسنة و في الاخرة حسنة و قنا عذاب النار . أولئك لهم نصيب مما كسبوا . . » ( بقره ، 200 - 202 ) « از جمله مردم كسى است كه مىگويد : خدايا در دنيا به ما بده و او را در آخرت بهره اى نيست . و از جملهء آنها كسى است كه مىگويد : پروردگارا در دنيا به ما بهرهء نيك بده و در آخرت بهرهء نيك بده و ما را از عذاب دوزخ نگه دار . آنان ، از آنچه كرده‌اند نصيبى دارند . . » . بنابراين اسلام نمىخواهد مردم دنيا را رها كنند يا مهمل گذارند يا گوشه نشينى و كناره گيرى را پيشه سازند بلكه مىخواهد كه آدمى در طلب دنيا حريص نباشد و حدودى را رعايت كند و اين حدود همان تعاليم اسلام است . شخص مسلمان نبايد به دزدى و دروغ و رشوه و معاملات نا مشروع و احتكار و ربا و بىعفتى و اسراف و مفاخره به مال دنيا و تن به ذلت و پستى دادن و حرص و طمع و بخل آلوده شود و تقوى و عفّت و قناعت و عدالت و امانت و صداقت و احسان و درستكارى و مروّت و عزت نفس را از دست بدهد . دانشمندان اسلامى براى دنيا و مال دنيا سود و زيانهائى ذكر كرده‌اند كه حاصل و نتيجه اش اين است كه انسان نبايد دنبال دنيا بدود و هر چيزى را بدست آورد و نبايد دنيا و همهء چيزش را رها سازد ، نبايد پى هر لذتى برود و نبايد هر لذتى را هم ترك كند ، بلكه بايد حد اعتدال و ميانه روى را نگه دارد و از تنعّم و تن پرورى و مفاخره به مال و افزون طلبى