معامله و غير اينها از قبيل پنهان كردن عيب كالا بر خريدار و فريب و تزوير و ناراستى . و اين همه از خباثت قوهء شهويّه و رذائل هلاك كنندهء آن است . و در مذمّت خيانت اخبار بسيار وارد شده ، و همهء آنچه بر نكوهش تجاوز به حقوق مردم و گرفتن اموال آنان بدون رضايتشان دلالت دارد بر ذمّ خيانت نيز دلالت دارد . ضدّ خيانت ، امانت است ، و در ستايش و فضيلت و فوائد آن اخبار بسيار رسيده است . امام صادق عليه السّلام فرمود : « انّ اللَّه عزّ و جلّ لم يبعث نبيّا الا بصدق الحديث و اداء الأمانة إلى البرّ و الفاجر » « خداى عز و جل هيچ پيغمبرى را مبعوث نفرمود مگر با راستگوئى و اداى امانت به نيكوكار و بدكار » . و فرمود : « لا تغترّوا بصلاتهم و لا بصيامهم ، فإنّ الرّجل ربّما لهج بالصّلاة و الصّوم حتّى لو تركه استوحش ، و لكن اختبروهم بصدق الحديث و اداء الامانة » . « به نماز و روزهء مردم فريب نخوريد ، چه بسا كه مردى چنان به نماز و روزه شيفته و فريفته مىشود كه اگر آن را ترك كند وحشت مىكند ، و ليكن آنان را به راستگوئى و اداى امانت بيازمائيد » . و فرمود : « انظر ما بلغ به علىّ عليه السّلام عند رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فالزمه ، فإنّ عليّا عليه السّلام انّما بلغ ما بلغ به عند رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله بصدق الحديث و اداء الأمانة » ( 1 ) « بنگر كه به چه چيز على عليه السّلام در نزد رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم به مرتبه اى كه داشت رسيد و ملازم آن باش ، همانا على عليه السّلام به راستگوئى و اداى امانت به آن مقام رسيد » . و فرمود : « ثلاث لا عذر فيها لأحد : أداء الأمانة إلى البرّ و الفاجر ، و الوفاء بالعهد إلى البرّ و الفاجر ، و برّ الوالدين ، برّين كانا

--> ( 1 ) اين سه حديث را با « بحار » : 2 مج 15 - 123 - 124 ، باب صدق و لزوم اداء امانت ، و « كافى » : باب صدق و اداء امانت ، و « وسائل » : كتاب وديعه باب 1 تصحيح كرديم . .