ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
24
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
و امّا ديگر انواع رذائل و نتايج و آثار متعلَّق به قوّهء شهوت - اگر چه بعضى از آنها اعمّ از آن دو جنس ( شره و خمود ) يا مساوى آن دو مىباشد - بسيار است : از جمله : دنيا دوستى بدان كه دنيا در ذات خود ماهيّت و حقيقتى دارد و نسبت به انسان و در حق بندگان نيز ماهيّت و حقيقتى دارد . امّا ماهيّت و حقيقت دنيا في نفسه عبارت است از اشياء و اعيان موجود يعنى زمين و آنچه در آن است ، و مراد از زمين املاك و باغ و امثال اينهاست و آنچه در آن است معادن و نباتات و حيوانات است . و به دست آوردن معادن يا براى اين است كه آلات و ابزار كار قرار گيرد مانند مس و آهن و يا به جهت زينت است مثل جواهر يا براى داد و ستد است ، مانند طلا و نقره . و از گياهان براى تحصيل قوت و غذا و دوا بهره بردارى مىشود . و حيوانات را يا براى كار و خدمت مورد استفاده قرار مىدهند مانند بردگان و غلامان ، يا براى تسحير دلهاى آنان و تسلَّط بر آنها به جهت جاه طلبى و بزرگداشت خود ، يا براى لذت يافتن از آنها مانند زنان ، يا براى كسب نيرو و پشتيبانى مانند فرزندان . اينها اشياء و اعيانى هستند كه از آنها به دنيا تعبير مىشود ، و خداى سبحان آنها را در اين آيهء شريفه جمع فرموده : « زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَالْبَنينَ وَالْقَناطيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مَنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالانْعامِ وَالْحَرْثِ ذلِكَ مَتَاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا . . . » 3 : 14 ( آل عمران ، 14 ) . « دوست داشتن خواهشها ( و خواستنىها ) از زنان و فرزندان و اموال گرد آمده از طلا و نقره و اسبان نشاندار و چارپايان و كشت ، براى مردم آرايش ( و جلوه ) يافته ، اينها كالاى زندگى دنياست . . » . و محبّت اينها مربوط به قوهء شهوت است ، مگر دوست داشتن تسخير دلها به قصد غلبه و تسلَّط كه از رذائل قوهء غضب است - چنان كه قبلا گفته شد -