شمارد و به خدمت گيرد ، و با او بدزبانى كند و روى ترش نمايد و پردهء وى به درد . معنى ايذاء و همچنين لوازم و نتايج ظاهرى منّت نهادن روشن است . امّا منّت نهادن باطنى ، يعنى خود را نيكوكار ديدن ، از اينجا معلوم مىشود كه بعد از دادن صدقه بيش از پيش بعيد بداند كه گيرندهء صدقه به او خيانت كند . و امّا علاج منّت نهادن : اين است كه بفهمد در حقيقت آن فقير گيرنده نيكوكار است زيرا او را به ثواب مىرساند و از عذاب نجات مىدهد ، و در گرفتن حقّ خداى تعالى نائب اوست ، كه آن را به فقير احاله كرده تا به وعدهء روزى كه به وى داده وفا شود . و علاج آزردن فقير : اين است كه بداند كه سبب آن زياد شمردن عطا و صدقهء خود و كراهت داشتن از انفاق مال و تكبّر بر فقير گيرنده به سبب بهتر دانستن خود از اوست ، از اين رو كه خود را بىنياز و او را نيازمند مىبيند ، و همهء اينها جهل و حماقت است . امّا زياد و بزرگ شمردن عطا و صدقه از اين جهت جهل است كه آنچه مىدهد در مقابل آنچه از رضاى خدا و ثواب آخرت مىطلبد بسيار اندك و ناچيز است . و انسان عاقل چگونه چيز اندك فانى خود را در مقابل پاداش عظيم و جاويد بزرگ مىشمارد . و امّا كوچك شمردن فقير ، در حالى كه - چنان كه گذشت - فقير از غنىّ برتر است ، پس چگونه خود را بهتر از او مىبيند ؟ و در برترى فقير همين بس كه خداى سبحان غنى را مسخّر فقير كرده ، به اينكه مال را با كوشش و رنج به دست آورد ، و در محافظت آن سعى نمايد ، و به قدر نياز فقير به وى برساند . پس در حقيقت غنى خادم فقير در جستجوى مال است ، علاوه بر اينكه آنچه از مال ستوده است براى فقير ، و آنچه نكوهيده است از قبيل تحمّل مشقّت و به گردن گرفتن مظلمه و حفظ اضافات تا هنگام مرگ و خوردن دشمنان ، بر غنىّ است . و بالجمله : خردمند پس از تأمّل و انديشه ، مىداند كه آنچه مىدهد در مقابل آنچه مىگيرد اندك است ، و در حقيقت فقير به وى نيكى مىكند . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « هر كه بداند كه آنچه مىكند به خود مىكند ، در تشكَّر از مردم درنگ روا نمىدارد ، و دوستى آنها را كم نمىشمرد ، پس