ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
175
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
فصل 24 ترغيب بر شتاب در انفاق و بخشش براى بخشنده و انفاق كننده سزاوار است كه چون انگيزهء خيرى در درونش پديد آيد و به دلش بگذرد كه مالى در راه خدا بدهد فرصت را غنيمت شمرد و هر چه زودتر فرمان درونى خود را به جا آورد و در خوشدل كردن بينوايان شتاب ورزد زيرا كه ( اولا ) در زمانه موانع خيرات بسيار است و در تأخير آفات رخ مىنمايد . و بايد بداند كه پيدايش انگيزهء خير در دل انديشه اى از الهام فرشتگان است و « دل مؤمن بين دو انگشت از انگشتان رحمان است » ، و اين حالت او به زودى دگرگون مىشود و شيطان او را از فقر مىترساند و به زشتيها و بديها فرمان مىدهد ، و شيطان در پى انديشهء نيك و الهام فرشته انديشهء بد القاء مىكند . ( ثانيا ) بدين وسيله بينوايان را از ناچارى و اضطرار به سؤال و اظهار نياز محافظت مىكند ، زيرا آنچه بعد از سؤال مىدهد پاداش و قيمت آبروى ريختهء اوست و در حقيقت احسان و نيكى به شمار نمىرود . روايت است كه : « امير مؤمنان عليه السّلام پنج بار خرما از ملكى كه متعلَّق به او بود براى شخصى كه اميد به آن حضرت داشت فرستاد ، و آن مرد از كسى چيزى نمىخواست نه از آن حضرت و نه از غير او . مردى عرض كرد : اين شخص چيزى از شما نخواسته و از اين پنج بار يك بار براى او كافى بود . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : خدا مثل تو را در ميان مؤمنين زياد نكند ، من مىبخشم و تو بخل مىورزى انصاف بده هر گاه به كسى كه اميد به من دارد عطا نكنم مگر بعد از سؤال او ، پس جز