ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
145
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
حضرت سجّاد عليه السلام فرمود : « مرد بايد به اقتصاد و به اندازهء كفاف خرج كند ، و زياده را براى آخرت فرستد ، كه اين روش نعمت را پاياتر مىسازد ، و به افزوده شدن از جانب خداى تعالى نزديكتر و به عافيت نافعتر است » . و امام صادق عليه السّلام فرمود : « انّ القصد امر يحبّه اللَّه ، و انّ السّرف امر يبغضه اللَّه ، حتّى طرحك النّواة ، فانّها تصلح لشيء ، و حتّى صبّك فضل شرابك » . « ميانه روى را خدا دوست دارد و اسراف را خدا دشمن دارد ، حتّى دور انداختن هستهء خرما ، كه آن هم به كار مىآيد ، و حتّى ريختن زيادتى آشاميدنىات » . و فرمود : « ضمنت لمن اقتصد ألا يفتقر » « ضمانت مىكنم كه هر كس ميانه روى كند فقير نشود » . و فرمود : « انّ السّرف يورث الفقر ، و انّ القصد يورث الغناء » . « اسراف فقر مىآورد ، و ميانه روى بىنيازى و توانگرى » . اخبارى كه در ستايش ميانه روى رسيده بيش از آن است كه به شمار آيد . نكته اين است كه بعد از آنكه معيشت كنونى و بالفعل انسان درست شد ديگر نبايد براى آينده مضطرب و پريشان خاطر باشد ، بلكه بايد بر فضل الهى اعتماد كند و وعدهء او را حق بداند كه روزى هر كسى مقدّر شده و به او خواهد رسيد اگر چه حرص نورزد و نگران و آشفته نباشد و راهى براى روزى و مداخل خود نداند . خداى تعالى مىفرمايد : « وَما مِنْ دابَّةٍ فِى الأَرْضِ الا عَلَى الله رِزْقُها » 11 : 6 ( هود ، 6 ) « هيچ جنبنده اى در زمين نيست مگر اينكه روزى او بر خداست » . و مىفرمايد : « وَمَنْ يَتَّقِ الله يَجْعَلْ لَه مَخْرَجا . وَيَرْزُقْه مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ » 65 : 2 - 3 ( طلاق ، 2 و 3 ) . « و هر كه از خدا بترسد و پرهيزكارى كند براى وى راه گشايش و برون رفتنى قرار مىدهد . و از جائى كه گمان ندارد و به حساب نمىآورد روزيش مىدهد » . و رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : « أبى اللَّه أن يرزق عبده المؤمن الا من حيث لا يحتسب » .