ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

14

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

صفا و رقّت مىبخشد ، و ذهن را تند مىكند ، و آدمى از مناجات و طاعت لذت مىبرد و از ذكر و عبادت ابتهاج و سرور مىيابد ، و نسبت به بينوايان و مستمندان دلسوزى و رحم مىآورد ، و گرسنگى روز قيامت را به ياد مىآورد ، و شكسته نفسى و انكسار كه مانع سركشى و غفلت است پديد مىآيد ، و مواظبت بر طاعت و عبادت آسان مىگردد ، و شهوت معصيت را كه به سبب سيرى چيره مىشود كم مىكند ، و خواب زياد را كه باعث تباهى عمر و كندى و ماندگى طبع و از دست دادن نماز شب و تهجّد است دفع مىكند ، و ايثار و صدقه دادن زائد بر هزينه را ميسّر مىسازد ، و كم خرجى را كه خود موجب فراغ خاطر از اهتمام به تهيّهء اسباب خوردن مىشود ممكن مىگرداند ، و تندرستى و دفع بيماريها را سبب مىگردد زيرا معده خانهء هر بيمارى و پرهيز و كم خورى سر آمد دواهاست . و در حديث آمده است كه : « به اندازهء مقدارى از معده غذا بخوريد تا تندرست بمانيد . » و اضداد اين فوائد كه مفاسد است بر سيرى مترتّب مىباشد . امّا راه علاج شره و حرص بر خوردن و آشاميدن ، اين است كه اخبارى را كه در ذم آن وارد شده به ياد داشته باشد ، و خويشتن را بر پستى خوردنيها و مشاركت حيوانات در اين امور آگاه و متنبّه سازد ، و در مفاسد حرص و ولع به آن ، از ذلَّت و خوارى و از دست دادن حشمت و مهابت و سستى و ضعف هوش و پديدار شدن بلادت و حدوث امراض ، بينديشد . و آنگاه خويشتن را از افراط در خوردن هر چند با تكلَّف و زحمت باشد نگاه دارد تا اعتدال و ميانه روى در او عادت شود . شهوت جنسى و امّا دوم ، يعنى پيروى از شهوت فرج و افراط در آميزش ، شكَّى نيست كه عقل را چنان مقهور و منكوب مىكند كه همّت آدمى را مقصور بر تمتّع و بهره گيرى از زنان مىسازد ، و انسان را از سلوك راه آخرت محروم مىگرداند ، و بسا چنان چيره شود كه دين و ايمان را زايل نمايد و آدمى را به ارتكاب كارهاى زشت بكشاند ، و اگر قوهء واهمهء كسى بر او غالب باشد اين شهوت او را به عشق بهيمى