حقيقت زنده و مؤثّرى در ارتباط است . و همواره از آن منبع قوّت و نور مىگيرد . از اين رو مىتوان گفت كه اخلاق هيچ جايى حاصلخيزتر و شكوفاتر از ضمير مؤمن نمىيابد و مفهوم الزام و تكليف ، كه تكيه گاه هر نظام اخلاقى است ، و مسئوليّت ، كه ناشى از الزام اخلاقى است ، پايگاهى استوارتر از ايمان قلبى ندارد . اخلاق هر گونه رفتارى نيست ، بلكه رفتارى است كه كمال مطلوب دارد و اين كمال مطلوب نمىتواند در حدّ سودجوئى باشد . زيرا سروكار اخلاق با مسألهء ارزشهاست و ارزش مستقلّ از سود و گاهى مغاير و حتّى متضادّ با آن است . هر گاه براى انسان سودى وجود داشته باشد و او براى امرى ديگر از سود بگذرد معلوم مىشود كه به آن امر ديگر ارزش نهاده و آن امر ، ناگزير متعالى و ما فوق سود مادّى و دنيوى است . به اين ترتيب از يك سو ميان اخلاق و اعتقاد دينى رابطه اى استوار برقرار است و از سوى ديگر اخلاق معانى و مفاهيم خود را حفظ مىكند . بنابراين هر نظام اخلاقى ، اعم از فلسفى يا دينى ، مىتواند موضوع و متعلَّق تفكَّر و نظر عقلى قرار گيرد و اينكه مطالعه دربارهء اخلاق اسلامى را « علم اخلاق اسلامى » ناميديم از همين جهت است ، و همان ملاحظات و مسائلى كه در اخلاق فلسفى مورد بحث و تحقيق است سزاوار است كه در علم اخلاق اسلامى نيز مورد مطالعه و بررسى قرار گيرد . اكنون به بحث كوتاهى دربارهء بعضى از مسائل مهمّى كه در علم اخلاق شايسته است پيش از بحث دربارهء جنبه هاى نظرى و عملى اخلاق مطرح شود مىپردازيم و سپس اشاره اى به ارزش تاريخى ( از لحاظ اسلامى ) و علمى كتاب « جامع السعادات » مىكنيم كه اينك ترجمهء جلد اول ( از سه جلد ) آن انتشار مىيابد . از جمله مسائل مذكور اين است كه [ 1 ] : علم اخلاق يا به طور كلَّى حكمت عملى چه فرقى با حكمت نظرى دارد و موضوع آن چيست ؟ و آيا اخلاق امرى است فردى و نسبى و موقّت و در عداد

--> [ 1 ] در بحث و بررسى اين مسائل مقدماتى ، مقالات اخلاقى استاد شهيد مرتضى مطهرى مورد استفاده بوده است . .