صادق يعنى از قلب امير زاهد الهى ( شيخ ورّام بن أبي فراس مالكى اشترى ) نشأت گرفته است ، زيرا كه در آن كتاب چنان صفت علمى يا فنّى كه در خور اين همه توجّه و اهتمام باشد وجود ندارد ، و شگفتا كه دل مرد اخلاقى در قلم و تأليفاتش آشكار و نمايان است و آن را مىتوان از خلال سخنانش لمس كرد . و بر عكس كسى كه دل ندارد ، نمىتوان از او جز گفتار خشك بىروح چيزى خواند ، هر چند از لحاظ نظريّات فلسفى ارزشى و الا داشته باشد . به نظر من ارزش « جامع السعادات » در روح با ايمان آن است . و من بر آنم كه خوانندهء اين كتاب اگر آمادهء پذيرش خير باشد بدون آنكه از دعوت آن اثر پذيرد از آن بيرون نرود و اين است راز رو آوردن مردم به آن و رمز شهرت آن ، با اينكه از جهت علمى نسبت به برخى كتب متداول ، كه اين ذوق و روحانيّت را در آنها نمىيابيم ، چيزى افزون ندارد . و اين كتاب خود از روح و حال مؤلَّف پرده برمىدارد ، و بر خلق عالى و ايمان راستين او شاهدى صادق است . و من بىترديد معتقدم كه انتشار اين كتاب ( پس از آنكه نسخه هاى چاپ اول آن بسيار كمياب شده است ) در ميان مردم ما در اين عصر اثر محسوسى در توجّه دادن آنان به جانب خير خواهد داشت . بخصوص بر اين باورم كه خطبا و اهل منبر بهره اى فراوان از مطالعهء اين كتاب خواهند برد و اين اثر پذيرى خود را به مردمى كه در نهضت اخلاقى آينده به آنان اعتماد دارند منتقل خواهند ساخت . اين است آنچه مرا به بيدارى و ممارست بر تصحيح اين كتاب و به كار بردن دقّت در آن وادار كرد تا به اين جامه و زيور درآيد ، هر چند ، اگر بر خداى تعالى توكَّل نمىكردم و خويشتن را بر ناديده گرفتن و فرو گذاشتن بعضى از چيزها وانمىداشتم ، نزديك بود حوصله‌ام پيش از فراغت يافتن و پرداختن از آن سر آيد . و خدا را بر اين توفيق سپاس مىگزارم . جنبه هاى فنّى اين كتاب : يكى از مشكلات مهمّ اين كتاب اعتمادى است كه بر احاديث مرسله [ 1 ] دارد ، و هر چه را يافته از قوى و ضعيف و عالى و دانى نقل كرده ، بدون اينكه آنها را از هم متمايز سازد و يا به مصادر آنها اشاره كند . حتّى از

--> [ 1 ] حديث مرسل يكى از دوازده قسم حديث ضعيف است .