مكتب طباعة الكتب المساعدة التعليمية
313
موسوعة الإمام الحسين ( ع ) ( تاريخ امام حسين ع )
--> چنانچه مذكور افتاد ، از تاريخ كبير ابن عساكر دمشقي ورسالهء زينبيهء ابن طولون دمشقي نيز نقل كرده وشيخ جعفر نقدي سابق الذكر نيز پس از آنكه مراتب مذكوره را در كتاب زينب الكبرى نام خود ، از كتاب اخبار زينبات عبيدلى نقل كرده است ، گويد : شعرانى در صفحه 23 جلد اوّل لواقح الأنوار وشبلنجى در صفحه 166 نور الابصار وشيخ محمّد صبان در صفحه 196 كتاب اسعاف الراغبين در حاشيهء نور الابصار وشبراوى در صفحه 93 كتاب اتحاف وشيخ حسن عدوى در صفحه 10 مشارق الأنوار به نقل از أنوار القدسيهء شعرانى وطبقات علامه مناوى ورسالهء زينبيهء سيوطى در همين مسأله دفن حضرت زينب كبرى عليها السلام با عبيدلى موافقت دارند . در قاموس الاعلام نيز گويد : « تربت زينب علي عليه السلام در مصر زيارتگاه است . » غرض اصلى از اين جمله ، تعيين تاريخ ولادت ووفات ومدفن مبارك حضرت زينب كبرى سلام اللَّه عليها مىباشد وبس كه محل ترديد بوده وبخصوص مدفن مبارك كه زيادة از حد محل شبهه بوده است وأغلب أكابر زينبيهء شام را منسوب به همين خاتون معظمه دارند . چنانچه روشن شد ، اين زينبيهء منسوبه به آن خاتون معظمه ، مدركى از تاريخ ندارد ؛ بلكه أصل رفتن آن مخدره از مدينه به شام ( با آن همه شدايدى كه در آن شهر شآمت فرجام به خانوادهء حضرت فخر الأنام در پيش چشم آن خاتون عالي مقام رسيده است ، به حدى كه در نظر حقيقت وبه مدلول بعضي از آثار وارده شديدتر از مصايب جانسوز روز عاشورا بوده است ) بسيار مستبعد است وقحط ومجاعهء مدينه نيز ( كه به عقيدهء بعضي سبب رفتن شام بوده ) بر تقدير صحت باز سبب رفتن شام نمىباشد . منتها در صورتي كه ضرورت وتكليف شرعي ديني مقتضى خروج از مدينه باشد ، لازم ندارد كه به شهر شام برود ؛ تا چه رسد به اينكه أصل مجاعهء مدينه مدرك تاريخي معتمدى ندارد . در اين أواخر ، مسموع افتاد كه در موقع تعمير وترميم اين زينبيهء شام ، سنگ مزارى به دست آمده كه به مدلول آن ، اين زينبيه ، متعلق به حضرت امّ كلثوم زينب صغرى ( خواهر كهتر والا گهر حضرت زينب كبرى ) بوده ودر قرون اخيره اشتباه اسمى شده است . گويا منشأ اين اشتباه نيز معروف به زينب نبودن اين مخدره مىباشد كه تنها شهرتش به امّ كلثوم بوده ودر انظار عامه ، دختر زينب نام حضرت علي عليه السلام منحصر به زينب كبرى است كه اين مزار معروف به زينبيه را هم به أو متعلق گرفتهاند . به هرصورت ، اين قضية نيز در نظر اين نگارنده به مرحلهء ثبوت نرسيده ومحتاج به تتبع وتحقيقات عميقه است ؛ واللَّه العالم . ( كتاب زينب الكبرى شيخ جعفر نقدي نقل از كتاب اخبار زينبات عبيدلى وغيره ) . مدرس ، ريحانة الأدب ، 8 / 328 - 331 وفات آن مخدره نيز غير معلوم است . بعضي در روز يكشنبه پنجم ماه رجب سنه 62 گفتهاند . وعبيدلى در اخبار زينبيات شب دوشنبه چهاردهم رجب سنه 62 گفته است ؛ ولى دليل تاريخي در دست نيست كه محل اعتماد بوده باشد . بعضي گفتهاند : چون چهارماه از ورود به مدينه منقضى شد ، امّ كلثوم در مدينه وفات كرد وبعد از هشتاد روز از وفات امّ كلثوم ، عليا مخدره زينب دار فانى را وداع گفت ؛ البتة اگر اين سخن مقرون به صحت -