--> - بود به ميدان آمد وخواهان مبارزه با عباس بن حارث شد . اما أمير المؤمنين عليه السّلام أو را از مبارزه با وى بازداشت وبه أو فرمود : « لباس وسلاحت را به من بده ودر جاى خود بايست تا من به سوى أو روم » . پس أمير المؤمنين ( سلام اللّه عليه ) با لباس وهيبت عباس ، به مقابلهء أو رفت وچنان ضربتي از شمشير حوالهء أو نمود كه سر وصورت وكتفش از ميان دو نيم شد . . . با توجه به اين سخنان صاحب « مناقب » ، درمىيابيم كه در اين‌جا دو واقعه دربارهء أمير المؤمنين ( سلام اللّه عليه ) نسبت به فرزندش عباس عليه السّلام وعبّاس بن حارث رخ داده است ، وانكار دانشمند بزرگ ، محدّث نوري در مورد حضور أبو الفضل عليه السّلام در صفّين ، به اين ادّعا كه وى بنابه اشتباه بعضي از راويان ، با عباس ابن حارث خلط شده است ، بىمورد مىباشد واين استدلال ، بر تخطئة حديث كافى نيست ؛ زيرا كه برخاستگان از أهل بيت ، در داشتن فضائل سرآمد همهء مردم بوده ودر جميع مراتب ، به أمور فوق‌العاده وخارق عادت دست مىيازيدند . به اين ترتيب شگفت نيست كه از يكى از آنان عملي سرزند كه هرچند همسن مردان تجربه‌ديده نباشد ، اما ديگر شجاعان از انجام آن ناتوان آيند . اين قاسم فرزند امام حسن مجتبى عليه السّلام است كه با وجود عدم رسيدن به سن تكليف ، دشت نينوا را از رعب خود لبريز ساخت وبا جانبازى وضربات شمشير خود ، قلب دلاوران را به لرزه درآورد وبدون اين كه هيچ توجهى به آن لشكر جرار وكثرت آنان بنمايد ، خود را به دل دشمن زد وسى وپنج تن از آنان را روانهء دوزخ ساخت ؛ وطبيعي است كه در ميان آن عدّه ، كساني تنومندتر ونيرومندتر از أو وجود داشته‌اند ؛ ولى شجاعت در ميان اين شيرزادگان حيدر كرار ( سلام اللّه عليه ) به‌طور يكسان بوده وصغير وكبير آنان ، شجاعان روزگار خود بوده‌اند ؛ همان‌گونه كه در وارستگى از پليديها وپستيها همسان يكديگر بوده‌اند ، واين شاهزاده قاسم را نتوانستند به قتل رسانند ، مگر آن هنگام كه از ميدان كناره‌گيرى نمود تا نعلين خود را كه در طول پيكار پاره شده بود ، درست سازد ؛ كه ناجوانمردانه بر أو حمله بردند وغفلة أو را به شهادت رساندند وبا آن‌كه نوجوانى بيش نبود ، نتوانستند در صحنهء نبرد خون پاكش را بر زمين ريزند ؛ زيرا كه أو جنگ را جز با پيمانهء جنگ نمىسنجيد واين شيرزادهء علي عليه السّلام ابا داشت كه براي بستن بند كفش در گوشه‌اى از ميدان پنهان شود . واين عبد اللّه فرزند مسلم بن عقيل است كه با وجود كم سن‌وسالى خود ، با هزاران تن از دشمن روياروى شد وبه نقل محمّد بن أبي طالب نود وسه نفر از آنان را در سه حملهء خود به وادى هلاكت انداخت . واين محمّد بن حنفيّه است كه در جنگهاى جمل وصفّين ونهروان از خود شايستگى تمام نشان داد وپرچمدار بود ودر اين منصب ، به نحو أحسن انجام وظيفة نمود وبا دليرمرديهايش اسلام را مرهون خود ساخت ؛ با آن‌كه از سنّ كمي برخوردار بوده است ؛ زيرا بنا به اذعان سبط ابن جوزي در « تذكرة الخواصّ » وابن كثير در « البداية والنّهاية » ج 1 ، ص 38 كه وفات أو را در سال 81 هجرى در سن شصت وپنج سالگى مىدانند ؛ بنابراين تولدش ، به سال 16 هجرى خواهد بود وسن أو در جنگ جمل كه به سال 36 هجرى روى داد ، 20 سال مىشود كه در اين سنّ وسال از قدرت وتجربهء مردان كامل وباتجربه برخوردار بوده است . -