مكتب طباعة الكتب المساعدة التعليمية
594
موسوعة الإمام الحسين ( ع ) ( تاريخ امام حسين ع )
--> ونيز اگر شما را با ما حاجت رود ، آگاهى دهيد تا كفايت كنيم . سوگند با خداى ، هرگز به كرامت وجلالت شما جماعتى نديدهام واميدوارم كه پيش از وصول سپاه شام به عين الورده ، شما ورود كنيد . ونيز هرگز با سپاه شام در روى بيابان جنگ مياراييد وبه مطاعنه ومرامات 13 نپردازيد ؛ چه ايشان جمعى كثير وشما مردمى قليل باشيد . هيچ از آن أيمن نيستم كه آن جماعت بر شما أحاطت گيرند وشما را توانايى مقاتلت نماند وپايمال قتال گرديد . نيز در برابر ايشان صف نبرد آراسته مكنيد ؛ چه شمارا پيادگان همراه نباشد وايشان با جمعى از پيادگان هستند وپياده براي سواره ، مانند ديوار در پيش روى باشد وچون پياده در جلوى صف نباشد ، سوار برهنه باشد . شما تا توانيد پراكنده بر ايشان بتازيد ، از پس درختان وحيطان نبردافكنيد ، سپاه خود را فوج از پس فوج بداريد ، وچون فوجى برفتند وجنگ درافكندند ونيروى خود به كار بردند ، ايشان را بخوانيد وفوجى ديگر را بهنبرد برانيد ؛ اگر جملگى بر يك صف باشيد ، رجاله سپاه بر شما روى كنند ، صف شما پراكنده شود ، هزيمت آسان گردد ونيز بايد هميشه جمعى را در كمين بدارى وبا شاميان از روى مكر وحيلت اقدام جويى . » آن گاه ايشان را وداع كرد ، دعاى خير بگفت وآن جماعت شكر احسان أو را بگذاشتند وبا كمال جد وجهد روى به عينالورده نهادند . معلومباد كه اساتيد نقلهء اخبار وأسانيد جملهء آثار كه در نگارش اخبار صريحه وآثار صحيحه دقيقالنظر وحديد البصر هستند ، پارهء اخبار را با حقيقت مقرون نمىشمارند ، با به سبب غرابت از خوردهء خورده بينان مصون نمىانگارند ، يا به ملاحظهء اختصار اخبار ، به انتقاد آثار كفايت مىورزند ؛ بعضي به علّت عدم احاطه تامه ، قبول زحمت نظر در كتب سير ، عدم امكان تحصيل كتب متشتته ، ضيقوقت وعدممجال ، ملاحظه وقت وحال ، رعايت سليقه ، ميل سلطان عهد ، امراى زمان ، علماى دهر وادباى آن عصر وأوان ، وجود موانع خارجيه واغراض شخصية يا غير از آن ، از نگارش پارهاى اخبار انصراف مىجويند ونقل سير را مختصر مىگردانند . بلكه غالباً اگر در مقام أشاعت نباشند ، به أشارت هم مبادرت نمىجويند . اين كار وكردار در پارهاى موارد نقصان مىرساند ؛ چه اوّلًا آن مطالعه كنندگان كه چندان در استدراك دقايق اخبار توانا نيستند ، اگر بر خبرىدقيق بگذرند ودر كتب اساتيد ننگرند ، از حيّز اعتبار خارج شمارند ، وتواند بود كه آن خبر در كمال صحّت ، جمال وسلامت باشد واساتيد مورخان به سبب طول آن ويا عدم اطلاع بر آن ، به علّت تقاضاى زمان به نگارش آن اقدام نكردهاند وبه شرح آن نيازمند نبودهاند . ديگر اين كه شايد خبري بس گزاف وبيرون از حقيقت را در پارهاى كتب بنگرند ، صحيح شمارند واگر در ديگر كتب ننگرند ، محض مسامحه دانند وندانند كه چون از درجهء اعتماد خارج بوده است ، مرقوم نداشتهاند وعلماى قوم وزعماى نويسندگان اعتنا نفرمودهاند . وديگر اين كه چون مخالفان در بعضي ملفّقات به پارهاى از اين حكايات بگذرند ، استهزا نمايند وجمله