الفيض الكاشاني
82
منتخب مكاتيب قطب ( فارسى )
مكتوب 9 بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم مِن عبداللَّه قطب بن محيي إِلى وليّي في اللَّه و حبيبي الأمير عماد الملّة و الدّين جعفر . گرفتار هواى نفس امّا بعد ؛ اتِّباع هوى ديگر است و مغلوب هوى بودن ديگر . اتّباع هوى آن است كه به مقتضى آن عمل كند طائعاً مُسْتَسْلِماً راضِياً مُنْشَرِحاً . « 1 » و مؤمن از اين معنى مَحْمِىّ « 2 » است كه اين صفت كفّار است ، كه « رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها » « 3 » وصفُ الحال ايشان است و « أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ » « 4 » بيان سوء فعال ايشان است . و مغلوب هوى بودن آن است كه راضى و منشرح نباشد به مقتضى آن لكن از مقاومت آن عاجز آيد تا مجرور « 5 » شود به سوى آن با هزار ملامت و سركوب كه از خود يابد . و اين بر اين وجه در ضعفاى مؤمنان ممكن است كه يافت شود . واصحاب نفس لوّامه - كه اگر از كرامت مطلقاً خالى بودى مُقْسَمٌ عَليه « 6 » نگشتى - ايشانند ، وَ ظالِمٌ لِنَفْسه كه از فِرَق ثلاث مُصطَفين « 7 »
--> ( 1 ) . در حال رغبت و خود را سپردن و خوشنودى و شكفتگى . ( 2 ) . مَحْمِىّ : حمايت شده . ( 3 ) . به زندگى دنيوى خشنود شده و بدان آرامش يافتهاند ، سورهء يونس ، آيهء 7 . ( 4 ) . ولى او در زمين بماند و از پى هواى خويش رفت . سورهء اعراف ، آيهء 176 . ( 5 ) . مجرور : كشيده شده . ( 6 ) . مُقْسَمٌ عَليه : سوگند ياد شده به او . ( 7 ) . فِرَق ثلاث مُصطَفين : دسته جات سه گانه برگزيدگان .