( م 858 ق ) نگارندهء « ظفرنامهء تيمورى » ، ملاحسين كاشفى ( م 910 ق ) نگارندهء « اخلاق محسنى » ، « انوار سهيلى » ، « روضة الشهدا » و . . . است . علّامه قزوينى دربارهء سبك نگارش مكاتيب اين گونه مىگويد : از حيث انشاء نيز در نهايت سلاست و متانت و به غايت استادانه و فاضلانه و بليغ و وافى به مراد ، بدون اطناب مملّ يا ايجاز مخلّ و به كلّى عارى از تكلّف و تصنّع است و اصلًا گويا مطلقاً مؤلف به جنبهء تزيين عبارات نپرداخته است و فقط وجههء او جنبهء معنا و تفهيم مطلب و وفاى به مراد بوده است ، ولى در عين حال عبارات او بسيار متين و جزل و به غايت فاضلانه است از جنس انشاء خواجه نصيرالدين طوسى در اخلاق ناصرى تقريباً . « 1 » نامه نگارى در بين گونه‌هاى نگارشِ ادبى از ويژگىهايى برخوردار است ، از آن جمله روانى و سادگىِ متن ، صميميت و ايجاد انس با مخاطب ، كوتاه نويسى و ايجازِ مفيد ، تنوّع در ارائه شعر ، ضرب المثل و حكايت ، همچنين آزادى در ارائه مطالب ، به گونه‌اى كه اين آزادى در كتاب‌هاى علمى به دليل ضرورت رعايتِ توالىِ منطقى بحث‌ها ديده نمىشود . وجود اين ويژگىها و نيز زيبايىِ شاكلهء قلمىِ قطب باعث گرديده كه مجموعه‌اى شيرين ودلنشين ، گرم و صميمى ، تأثيرگذار و خواندنى در تاريخ ادب پارسى بر جاى بماند . از مشخّصه‌هاى ادبى مكاتيب ، پرهيز از دشوار نويسى و درازگويى و نيز اجتناب از تكلّفات و تصنّعات سنگين ادبى است ، با كوتاه‌ترين عبارات ، بيش‌ترين اثر را در مخاطب خود ايجاد مىكند . نمونه : « هان اى عزيز ! يا صاحب دل باش ، يا با صاحب دل باش ، كه جز اين كار ، كارى نيست » ( م خ 37 ) . سجع و موازنه به گونه‌اى شاعرانه و به گاه در سرتاسر مكاتيب به چشم مىخورد . نمونه : « مِهر از اين و آن بگسل و انس با باب و مام بهل » ( م خ 3 ) نيز : « اگر صحبت ، انس‌آميز است كتابت ، شورانگيز است و اگر خطاب ، سبك روح است تا مخاطب در آيد كتابت ، گران بار

--> ( 1 ) . مجله يغما ، ش 5 ، سال 13 ، يادداشت‌هاى قزوينى ، به كوشش ايرج افشار ، ج 6 ، ص 158 .