ذاكر و مذكور صعوبت سالك چندان است كه در مقام ذاكريّت است ، چون مقام مذكوريّت رسيد كار آسان شد و هيچ دشوارى نماند . محبّت حامل است و مصعوب « 1 » امّا محبوب ، محمول است و مُرفَّه ، ليكن شما دانيد كه كار آسان نيست . بر درگاه او خاك مىبايد شدن . در راه او نه هركس كه روى دلى نمود فى الحال از آن سوى روى لطف با او كردند ؛ هزار امتحان در راه است ، « الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ » . « 2 » چون سالك دست سلوك بر خود نهاد و بر آن مستقيم شد سزاوار آن گشت كه بر او اقبال كنند امّا تا مستقيم نشده و اعتماد بر او نيست جواهر اسرار خويش با او در ميان نتوان نهاد و او را محرم راز خويش نتوان ساخت . اى اخوان ! جماعتى خدمت ملوك گزيده‌اند شما خدمت ملك‌الملوك . كار شما مشكل‌تر است براى آن كه هرچند پادشاه اعظم باشد ديرتر كس را به خود راه دهد و تا او كس را به خود راه ندهد حلاوت خدمت نيابد و چون حلاوت خدمت نيابد خدمت كردن تلخ باشد ، امّا هرچند مشكل‌تر مزد سنگين‌تر . آن روز كه شما را بار دهند شما را از مواهب ملك الملوك آن حاصل آيد كه خدّام ملوك به خواب نديده باشند و هرگز به گوش نشنيده . « فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ » . « 3 » زينهار كه اگر مواهب تاخير شود عجلهء خَلقى كه « خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ

--> ( 1 ) . در حاشيه ف : متعوب ( 2 ) . آيا مردم گمان كردند همين كه بگويند : « ايمان آورديم » ، به حال خود رها مىشوند و آزمايش نخواهند شد ؟ ! سورهء عنكبوت ، آيهء 1 و 2 . ( 3 ) . هيچ كس نمىداند چه پاداش هاى مهمّى كه مايهء روشنى چشم هاست براى آن ها نهفته شده . سورهءسجده ، آيهء 17 .