الفيض الكاشاني
248
منتخب مكاتيب قطب ( فارسى )
مكتوب 63 بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم مِن عبداللَّه قطب بن محيي إِلى سيّد الإخوان الإلهيّين و سائر الإخوان أجمعين الشيخ كريم الدّين . نورانيّت دل امّا بعد ؛ نفس از نار است و دل از نور ، قياس حال دل از حال كواكب بايد كرد و قياس حال نفس از حال مصابيح . چنانچه روشنى چراغ به مدد روغن باشد كه از خارج رسد ، تا آن مدد و اصل باشد آن چراغ افروخته باشد و چون آن مدد كمى گيرد چراغ روى در فرو مُردن آورد ؛ همچنين روشنى و افروختگى صاحب نفس از مدد مال و جاه و لذّات و شهوات كه از خارج ذات اين كس است باشد ، تا آن امور منتظم است و مدد آن به او و اصل تازه روى و گشاده و خوشحال است و چون آن مدد روى در كمى نهد حال او روى در خرابى آورد و پژمردگى و كَآبت « 1 » و حُزن و تيرگى بر او بازديد آيد . امّا صاحب دل ، روشنى در ذات او است بى علّت و سبب و معونت و مدد ، مانند روشنى ماه و آفتاب و ستاره . اگر جهان از جاى برود دل او از جاى نرود . و اگر عالم تيره شود او تيره نگردد و او به ذات خود تازه و روشن است نه به مدد جهان . خداى عزّوجلّ او را در ذات خود روشن آفريده و روشنى او را مربوط به چيزى از جهان نساخته و به امرى
--> ( 1 ) . كَآبت : غم و اندوه .