عَلى الْذَّنْبِ وَ لايَضْطَرِبُ فُوادُكَ مِنْ نَظَرِ اللَّهِ الَيْكَ اعْظَمُ مِنَ الْذَّنْبِ اذا عَمِلْتَهُ » . « 1 » آرى يكسان نيست گناه كسى كه گناه كند و گريد ، با گناه كسى كه گناه كند و خندد . و از اين جا گفته‌اند : « أعْظَمُ الذّنُوبِ عِنْدَاللَّهِ أصْغَرُها عِنْدَ النّاسِ وَ اصْغَرُ الذُّنُوبِ عِنْدَاللَّهِ أعْظَمُها عِنْدَ الناسِ » ، « 2 » براى آن كه گناهى كه كننده او را كبير شمرد ، در كردن آن مستشعر خوف باشد و آنچه خُرد شمرد آن را فارغانه كند . پس گناه بزرگ به مقارنه خجل و وَجِل خُرد شود و گناه خُرد به اهتمام غفلت و تهاون بزرگ گردد . و اميدوارى به كيفيت طاعت بيشتر است از اميدوارى ايشان به نفس طاعت . چه بسيار افتد كه شخص به جزوى « 3 » طاعت مستوجب نظر و رحمت الهى و آمرزش كلى شود از براى آن كه به اخلاص و حضور دل و انكسار نفس كند ، و افتد كه طاعات كليّه از وى صادر شود و هيچ از آن نتيجه ندهد ،

--> ( 1 ) . در مصدر اين گونه است : « يا صاحِبَ الْذَّنْبِ لاتَأمَنَنَّ سُوءَ عاقِبَةٍ و لَمّا تُتْبِعُ الْذَّنْبَ أعْظَمَ مِنَ الْذَّنْبِ إِذا عَمِلْتَهُ ، فإنّ قَلَّةَ حَيائكَ مِمّن عَلى الْيَمينِ وَ عَلى الْشِمالِ وَ أَنْتَ عَلى الْذَّنْبِ اعْظَمُ مِنَ الذي عَمِلته . وضِحكُكَ ولا تَدري ما اللَّه صانِعٌ بكَ أعْظَمُ مِنَ الْذَّنْبِ وَ فَرَحُكَ بالْذَّنْبِ إِذا ظَفَرْتَ بِه وَ خَوْفُكَ مِنَ الْرّيحِ إِذا حَرَّكتْ سِتْرَ بابِكَ وَ أَنْتَ عَلى الْذَّنْبِ لايَضْطَرِب فُوادُكَ مِنْ نَظَرِ اللَّهِ إِلَيْكَ اعْظَمُ مِنَ الذَّنْبِ إذا عَمِلْتَهُ » . اى گناه كار از عاقبت كار ايمن مباش ! آن گاه كه گناهى بزرگ‌تر از پى گناهى مىآورى و مرتكب آن مىشوى به راستى كمىِ شرمساريت از خداى حاضر در راست و چپ در حالى كه به گناه مشغولى بزرگ‌تر از خودِ گناهى است كه مرتكب آن مىشوى . و خنديدنت در حالى كه نمىدانى خداى با تو چه خواهد كرد سنگين‌تر از گناهى است كه انجام مىدهى . و همين شادمانيت به گناه وقتى كه به آن مىرسى و آن گاه كه در حين انجام گناهى و باد پردهء درب را مىلرزاند و تو مىترسى ولى از نگاه خداوند به تو دلت لرزان نيست ، اين حالت بزرگ‌تر ( بدتر ) از گناهى است كه مرتكب مىشوى . كنزالعمال ، ج 4 ، ح 10432 . ( 2 ) . بزرگ‌ترين گناهان نزد خداوند ، كوچك‌ترين آن‌ها نزد مردم است . و كوچك‌ترين گناه‌ها نزد خدابزرگ‌ترين آن‌ها نزد مردم است . ( 3 ) . در حاشيه ف : اندكى م : به خردى