جواب چنين است كه برترى عالم مجتهد را بر آن‌كس كه تنها به عبادت مىپردازد زمانى خواهيم پذيرفت كه فايده‌ى علم او همه‌گير باشد ، و ازين‌رو در سنجش با عملى خاص مقامى بالاتر خواهد داشت ، نه اينكه علم به عملى خاص برتر از خود آن عمل است . فصل [ 3 ] در سنجش ميان علوم مكاشفه‌اى معرفة الله برترين است از آنچه گفتيم روشن شد كه نتيجه‌ى اصلاح اعمالى مانند نماز و روزه و حج و غيره ، اصلاح حال قلب است ، تا امراض درونيش زائل گردد و از ناپاكىهائى كه خود را در آن‌جا كرده‌اند ، پاكسازى شود و زنگار صفات ناپسند از رويه‌ى آن زدوده گردد ؛ پس حالش به بهبودى گرايد و گوهرش استقامت گيرد و رويش نورانى شود . و نتيجه‌ى اصلاح قلب و تصفيه و نورانى كردن آن انكشاف حلال ذات و صفات و افعال خدائى در آن است . در اصطلاح بزرگان حكمت و شريعت اين انكشاف « معرفة الربوبيّة » ناميده مىشود ، و قدماى يونان آن را « اثولوجيا » مىگفتند ، و آنان كه داراى چنين معرفتى هستند « حكماى الهى » و « علماى ربانى » خوانده مىشوند ، و در زبان شرع از اينان به « اولياء » و « صدّيقين » تعبير مىگردد . پس برترين بخش علوم مكاشفه‌اى و گرامىترين آن معرفت خداى تعالى است كه خود ذاتا هدف است و نه اين‌كه وسيله‌اى براى رسيدن به هدفى ديگر باشد ، كه سعادت حقيقى بدان ميسر شود و بلكه خود عين سعادت حقيقى است ؛ ولى تا زمانى كه قلب در دنياست اين « عين سعادت بودن » را درك نتواند كرد و چنين دركى تنها در آخرت دست تواند داد . پس اين معرفت معرفتى است آزاد و ناوابسته به ديگر معرفتها ، و ديگر معارف بهنگام سنجش چون بندگان و كارگزاران اويند ؛ چه اين معرفت خود مطلوب است و ديگران بخاطر مقدمه بودنشان فراگرفته مىشوند ، و اين معرفت وسيله‌اى براى چيز ديگر نيست چون اساسا وسيله نيست .